land in de boon en veel voorkomen en daar « hardnnn- » en 

 « por 1) genoemd worden. Bij de eerste worden de bladeren 

 eerst rood van kleur, later dikwijls zwart door de aanwezig- 

 heid van saprophytische zwartzwammen, terwijl bij het 

 « por » de bladeren kroes worden en bol gaan staan, ten- 

 gevolge van een" zwakkeren groei aan de onderzijde. Mis- 

 schien is de oorzaak hiervan de luis, die echter toen wij de 

 ziekte onder oogen kregen (begin Augustus) niet meer te 

 vinden was. 



Misschien ook moet hier worden gedacht aan de werking 

 van de tweestippelige weidewants. 



Onder Heemstede vertoonde zich op eene buitenplartis 

 in den winter eene ziekte in de hoerekool. De randen der 

 bladeren gingen in rotting over. Op de rottende deelen werd 

 eene Botrytis gevonden, en inwendig wemelden de gestorven, 

 bruin geworden deelen van Bacteriën. Of deze organismen 

 evenwel als oorzaak der ziekte moesten worden beschouwd 

 dan wel secundair optraden, kon niet worden uitgemaakt. 



Het scheen ons aanvankelijk toe dat de randen der bla- 

 deren, die met sneeuw bedekt geweest waren, door gedurig 

 zich herhalende groote temperatuursverschillen hadden ge- 

 leden ; maar nader onderzoek leerde dat de stammen ook zie- 

 kelijk waren ; zij vertoonden op de dwarsdoorsnede bruine 

 gedeelten in het houtweefsel ; en op de lengtedoorsnede kon 

 men van den wortel af zwarte of bruine strepen tot boven in 

 den top der stengels toe vervolgen. Maar in die ziekelijke 

 gedeelten van den stengel konden geene organismen worden 

 gevonden. De oorzaak der ziekte bleef ons onbekend. 



Schijnbare knolvoeten bij koolraap. In het laatst van 

 October ontvingen wij uit Zijldijk (Gr.) een koolraap met 

 allerlei opzwclliiigen aan zijne; oppervlakte, zoo dat men bij 



