— 135 — 



voedseloplossingen en o. a. ook in gesterisileei'den stalmest. 

 Brefeld vond op welbemeste plaatsen bijzonder veel Lrandige 

 planten. 



Brefeld neemt aan, dat die hrandsporen met het voeder 

 in den mest en met den mest op het veld komen. Ziehier 

 hoe hij zich de zaak in werkelijkheid voorstelt : 



« De bransporen der zwammen, die brandziekte bij 

 onze gekweekte gewassen te voorschijn roepen, worden 

 samen met deze, in het voeder, gegeten. De sporen komen 

 aldus in het dierlijk lichaam, waar zij met het oog op hare 

 kieming een gunstigen invloed ondergaan, en geraken langs 

 gansch natuurlijken weg in den mest, dus juist in een 

 midden, dat voor hare ontwikkeling uiterst gunstig is. 

 Zoodra de mest voldoende vochtig ligt, hetgeen in de meeste 

 stallen gewoonlijk het geval is, grijpt om zoo te zeggen de 

 kieming der sporen onmiddellijk plaats en wel onder den 

 vorm van gistzwamvormige conidiën (door afsnoering) 

 of onder dien van sporidiën op het promycelium van Tilletia 

 Caries (steenbrand). De mest wordt, rijk voorzien van 

 kiemen der brandzwammen, op het land gebracht en er is 

 niets natuurlijker dan dat de massa's in den mest voorhanden 

 kiemen met het kiemende zaad in aanraking komen, dat de 

 kiemen tot draden uitgroeien en in het zaad dringen en dat 

 aldus de brand door den verschen stalmest rijkelijk verspreid 

 wordt. En juist is die versche stalmest aan besmettende 

 kiemen der brandzwammen buitengewoon rijk, wanneer de 

 dieren de brandsporen gegeten hebben of zelfs wanneer 

 alleen stroo van brandend graan als leger voor de dieren 

 is gebruikt geworden en van dien mest gaat de besmetting 

 van het graangewas uit. — Hiermede is het wetenschap- 

 pelijk nauwkeurig bewijs geleverd van de natuurlijke 

 verspreiding der verschillende soorten brand door den 

 verschen stalmest, zooals zij steeds door de praktische land- 

 bouwers voorzien was geworden. 



