— 137 — 



nagenoeg onafhankelijk van de bemesting geschieden, maar 

 nochtans onrechtstreeks in verband staan met de bemesting 

 en de verspreiding der brandziekten door den mest, daar juist 

 die sporen op het land \vorden gebracht, die ten gevolge 

 van de besmetting van het graan door den stalmest gevormd 

 zijn. 



« Daarom kan het niet onwaarschijnlijk geacht worden 

 dat men bij voorzichtige bemesting met ouden en door den 

 ouderdom zwamvrij geworden mest, de verspreiding der 

 brandzwammeu kan beperken en dat dan, waanneer op deze 

 wijze weinig of geene brandsporen op het land meer gebracht 

 worden, ook natte jaren geene grooter schade meer teweeg 

 brengen. » 



Hierop doet von Tubeüf opmerken dat dit alles noch- 

 thans niet bewijst dat de brand met den mest verspreid 

 wordt; zijne sporen konden ook in den grond aanwezig zijn 

 of aan de graankorrels kleven. Het zou ook kunnen zijn 

 dat de bemeste planten voor brandbesmetting en voor verdere 

 brandontwikkeling meer voorbeschikt zijn als de onbemeste; 

 immers dergelijke waarnemingen werden ook meermalen 

 gedaan bij sterke stikstofbemestingen. Van een anderen 

 kant is het algemeen bekend, dat deze den duur van het 

 groeitijdperk verlengen, terwijl b. v. sterke phosphorbemes- 

 tingdien duur vermindert. Er is dus niets onwaarschijnlijks 

 in de onderstelling, dat ook de bemesting de plant meer of 

 min ontvankelijk kan maken van bepaalde ziekten. 



Om de nauwkeurigheid van Brefeld's onderstellingen 

 na te gaan en verschillende andere vragen op te lossen, die 

 daarmede in verband staan heeft v. Tubeuf een aantal 

 proefnemingen gedaan, waarvan wij hier de uitlagen 

 samenvatten : 



Hoe lang blijft de besmettende kracht van den 

 steenbrand der tarwe in den grond behoud en? 



