— 190 — 



der dan de tulpen door de ziekte aangetast; maar het is in ieder 

 geval volstreivt niet onmogelijk, dat met hyacintlienboUen de 

 kiemen der ziekte, in den vorm van aan de schubben klevende 

 sklerotiën, geïmporteerd worden. Bij tulpen is zulks 

 onwaarschijnlijk. 



Ten slotte wil ik de vraag bespreken : sedert wanneer 

 Botrytis parasitica voor 7 eerst als ernstige ziekteoorzaak 

 mag zijn opgetreden. Deze vraag kan met nauwkeurigheid 

 niet worden beantwoord, zooals dat trouwens in de meeste 

 dergelijke gevallen niet best gaat. Reeds in 1890 werden 

 mij uit Noordwijk tulpenbollen, aangetast door de bedoelde 

 ziekte, toegezonden, en werd ik aangezocht, bestrijdingsmid- 

 delen aan te geven of te trachten deze op te sporen. Noch het 

 onderzoek naar de oorzaak der kwaal, noch het zoeken naar 

 een bestrijdingsmiddel werd toen met goed gevolg bekroond. 

 Ik had trouwens toen ter tijde, te Wageningen wonende, in 

 't geheel geen tijd en gelegenheid voor eenigszins omvangrijke 

 onderzoekingen in de bedoelde richting; en de aangevangen 

 proefnemingen werden na verloop van twee jaren weer ge- 

 staakt, om in 1896 na mijne verhuizing naar Amsterdam, weer 

 te worden ter hand genomen. 



Reeds vóór 1890 (nl. 1888) had Cavara zijne beschrij- 

 ving van Botrytis parasitica gepubliceerd ; hij spreekt in 

 zijne kleine verhandeling echter alleen van de ziekte der boven 

 aardsche deelen van tulpenplanten, en geenzins van eene 

 ziekte van bollen, welke ziekte in ieder geval in Neder- 

 land de hoofdzaak is, en van welke ziekte in 't geheel niet ver- 

 moed werd dat deze door dezelfde zwam als die, welke de ziekte 

 der bladeren en van den bloemstengel veroorzaakt, zou worden 

 teweeg gebracht. 



Het is echter volstrekt niot onwaarschijnlijk, dat reeds 

 Dr. Wakker (1) in 1884 tulpen, welke door B. parasitica 



(1) Dr. J. IL Wakker. « Onderzoek der ziekten van hyacinthen en 

 andere bol- en knolgewassen ", gedurende het jaar 1884; blz. 22. 



