de De 
gelijke behandeling van de jongen te dulden, In de eerste 
generaties van onze Mus rattus-fokkerij gebruikten we in den 
regel zwartbonte of albino tamme vrouwtjes (Mus decumanus) 
als pleegmoeders. Het is vooral noodig, van het begin af de 
jonge dieren ‘savonds in handen te nemen. Voor dit tam 
maken is veel geduld noodig, want wanneer eenmaal een jonge 
Mus rattus schrikt en van de hand springt — wat licht gebeurt, 
want ze zijn uitermate zenuwachtig —,is het dier voor ver- 
dere dressuur verloren. Het is mogelijk, de grootere soorten 
volmaakt tam te krijgen, zoodat ze zich zonder protest 
laten opnemen, dat ze van een tafel op de hand springen, en 
voedsel uit de hand aannemen. 
Merkwaardig was het, dat wij, ofschoon we veel ervaring 
hebben in het tam maken van zeer schuwe kleine dieren, 
nooit slaagden in het tam maken van kleine huisraten, 
Mus concolor. Reeds kleine naakte, blinde nestjongen van 
deze soort zijn zoo schrikachtig, dat ze niet te bewegen zijn 
om rustig in de hand te blijven zitten. 
Er is een groot verschil in het karakter van de verschil- 
lende rattensoorten, zelfs van een groep als de rattusgroep. 
De veldratten, zoowel de Javaansche als de Egyptische, zijn, 
evenals Mus decumanus, wild en bang en onbesuisd. Een 
losleopende veldrat is in een oogenblik opgevangen, omdat 
men vooruit nauwkeurig er op kan rekenen, waar het dier 
zal heenrennen, langs de wanden, en men het dus zonder 
moeite in een kooitje of vangzakje kan drijven. 
De huisrat, zoowel de Europeesche als de Javaansche, is 
brutaal en slim, en kijkt bij vervolging danig uit naar een 
goede schuilplaats, waar het dier doodstil ineengedrukt blijft 
zitten, en dus vaak heel moeilijk is terug terug te vinden, 
De boomratten, zoowel Egyptische als Javaausche, zoeken zich 
door klimmen aan vervolging te onttrekken. Zij zijn buiten- 
gewoon aggressief; wij zijn stellig vaker door boomratten 
gebeten dan door alle andere ratten samen. 
Bij onze kweekproeven maakten we, evenals bij Mus decu- 
manus, gebruik van een kaartcatalogus, een systeem, dat wij 
elkeen, die fokproeven begint, kunnen aanbevelen. Elk dier 
heeft dan een kaart, waarop staat vermeld zijn nummer, kleur, 
