= 106 =a 
De vroegrijpe ondersoorten zijn korter van stamhoogte, 
dragen reeds in het vierde jaar of eerder vrucht, maar om 
op + 15-jarigen leeftijd hiermee op te houden. De vruchten zijn 
klein, met gering oliegehalte. De cultuurplant van eenige 
beteekenis is dus de laatrijpende ondersoort. De schrijver 
onderkent drie typen, nl. kelapa idjo, — koening en — bali, 
of Cocos nucifera viridis, — alba, — macrocarpa. We zullen in 
het midden laten, of werkelijk hiermee volstaan kan worden. 
Dit Hoofdstuk eindigt na nog een bespreking over de geo- 
grafische verspreiding en het nut van den cocospalm te hebben 
gegeven. 
Het IIlde Hoofdstuk: De cultuur van den cocospalm be- 
slaat 61 bladzijden van de 188 die het boek telt; de schrijver 
heeft dus hierop het hoofdgewicht gelegd. De beginbladzijden 
zijn gewijd aan ’n korte schets van de geschiedenis der 
cultuur in Ned.-Indië, voornamelijk, en tot voor kort geheel, 
in handen van de Inlandsche bevolking. 
Gaan we over tot de Algemeene groeivoorwaarden. 
Ook de schrijver schaart zich onder de verkondigers der 
meening: de Cocospalm is geen strandplant! Slechts door 
de cultuur is de palm aan het strand in groot aantal aan 
te treffen. De klapper kan op allerlei gronden, ook zout- 
houdende, groeien, mits er voldoende drainage is; maar ook 
moet de grond voldoende waterhoudend zijn, zal de boom 
niet door de groote verdamping in den drogen moesson een 
hinderlijk tekort aan water krijgen. 
Ook de schrijver acht den hoogtegrens van den cocospalm 
beheerscht door plaatselijke omstandigheden; maar boven 
de 3000 voet brengt de klapperboom nagenoeg geen rijpe 
vruchten meer voort. 
Waar het grootkapitaal in de cocoscultuur belegging zoekt, 
zal men boschontginning slechts in de Buitenbezittingen 
aantreffen; hier in Java slechts cultuur op tegalgronden. 
HUNGER raadt ten sterkste aan, 'n goede, schoone ontginning 
te hebben alvorens men overgaat tot planten. 
Wanneer bijv. van koffiecultuur tot cocoscultuur wordt over- 
gegaan, kant de schrijver zich ten sterkste,en terecht, tegen 
'n geleidelijken overgang van de eene cultuur tot de andere. 
