— 110 — 
ladders later beklimt men hem met touw gewapend. Is de 
boom reeds zeer hoog, dan lijkt het mij goed toe, op bepaalde 
afstanden vennen van hard hout in den boom te slaan bij wijze 
van sporten; zijn de punten vóor het indrijven gedesinfecteerd, 
dan bestaat er geen gevaar voor het binnendringen van 
ziekten. 
De schrijver wil telkenmale, tegelijk met het oogsten, de 
kruinen der boomen zuiveren van ongerechtigheden („geregelde 
tijden)! CoPeLAND waarschuwt er voor vooral niet te veel 
in de kruinen „uit schoonmaken te gaan”. 
Het onderhoofdstuk „Ziekten en plagen” verdeelt de 
schrijver nog verder in: „Schimmelziekten”, en „dierlijke vij- 
anden”, deze laatste weer in bladvreters, stamboorders, luizen 
enz., de bloeikolfvijanden en palmiet- en vruchtendieven. 
Aangezien hierover later uitvoerige mededeelingen zullen 
verschijnen, zij er slechts op gewezen, dat in de praktijk de 
ziekten en plagen meevallen. 
In het IVde en laatste Hoofdstuk wijdt de schrijver eerst 
enkele bladzijde aan het tappen van den palmwijn, (legén of 
lahang) om er suiker uit te bereiden — vooral te Poeworedjo, 
Keboemen en Toeban — of het sap te laten gisten ter verwer- 
king op arak of azijn. Dit bedrijf is nog geheel in handen 
van den Inlander of Chinees. 
De verwerking van de cocovezel — „coir” — besprekend, 
wijst schr. op het onderscheid tusschen borstel- en spinvezel., 
De borstelvezel moet zeer stug zijn, deze verkrijgt men van 
de rijp geplukte klappers. Voor de spinvezel zijn de nog niet 
geheel rijpe vruchten het best, Deze worden van de bol- 
sters ontdaan en men bewaart deze bolsters ’n jaar lang in 
kuilen met zeewater. Uit Ceylon wordt cocosgaren uitge- 
voerd; dit garen dient dan tot het vervaardigen van loopers 
en tapijten in Europa. 
Voor Ned.-Indië is de cocosvezel nog van weinig beteeke- 
nis. Men gebruikt hier den vruchtwand vooral als brand- 
„stof, oa. bij het drogen van copra, al worden er ook wel 
huishoudelijke artikelen van gemaakt. 
De copra of het gedroogde kiemwit van de cocosvrucht 
is ’n zeer belangrijk handelsproduct geworden. De meeste 
