— 118 — 
goeddragende boemen geplukt worden. De beide vruchten 
aan het eind (bover aan de basis) van een tros deugen 
niet, en evenmin langwerpige, die in den knel gezeten hebben 
en niet tot volle ontwikkeling gekomen zijn. Men mag de 
voor bibit bestemde vruchten gerust uit den boom op den 
grond laten vallen, ze zullen er niet door beschadigd worden. 
Het tweemaal overplanten acht R. eer gevaarlijk en vrijwel 
nutteloos experiment. Volgens hem geschiedt het dan ook 
nooit meer, wat wellicht een eenigszins apodictische bewe- 
ring is. 
Ook het onmiddellijk in den vollen grond uitplanten van 
de zaadnoten wordt —en terecht —afgeraden, wegens de 
groote moeite en kosten, die de bescherming van de vruch- 
ten tegen onkruid en tegen insecten en andere dieren mee- 
brengt. 
Schr. is tegen de toepassing van het clean-weeding-sys- 
teem in den eersten tijd: de grond droogt er door uit; eerst 
na een jaar of 4 ga men er toe over, als geld en werkkrach: 
ten het toelaten. Beter is een goede grondbedekking. Als 
zoodanig kunnen katjang, droge rijst, mais, ketela, pisang 
tevens, waar noodig, een tegemoetkoming leveren in de be- 
hoefte aan voedsel voor werkvolk, Onder de Leguminosen 
is Mimosa — kruidje roer me niet — doelmatig gebleken ; men 
moet dien aanplant echter kort houden, daar anders in den 
drogen tijd brandgevaar zou ontstaan. Het komt Ref. voor, 
dat alleen daar, waar de klappertuinen grenzen aan kam- 
poengs en aan gronden, die aan Inlanders toebehooren, het 
aanplanten van kruidje-roer-me-niet aanbeveling kan verdie- 
nen. Is het alleen om grondbedekking te doen, dan kan 
men daarvoor betere Leguminosen kiezen. 
Kleine, maar nuttige aanwijzingen, die den man van de 
praktijk verraden, treft men overal in den tekst aan. Zoo, 
waar van bemesting sprake is. Deze zal, zelfs op den besten 
grond, althans na een 20-tal jaren noodig zijn. De afval van 
den boom zelf is niet voldoende. Men zal met zorg voor 
ieder geval moeten nagaan, welke meststof noodig is. Plaat- 
selijke proeven kunnen daarvoor niet gemist worden. Krijgen 
de vruchten een langwerpigen vorm, dan wijst dit op behoefte 
