— 140 — 
en verder bestanddeelen van vulkanischen oorsprong, afkomstig 
van aschregens uit den tijd der vorming van het sediment. 
De sedimenten, grootendeels bestaande uit aaneengeplakt 
vulkanisch materiaal, win of meer verweerd, vat men wel 
samen als tuffen; en men heeft zoo zeer fijne tuffen, uit 
fijne asch ontstaan; en ook grove, soms met geheele scherp- 
hoekige steenbrokken er in (brecciën genaamd), of wel met 
tal van afgeronde rolsteenen (conglomeraten), 
Als moedergesteente voor de groudvorming gedragen zich 
de tuffen eender als de poreuze vulkanische gesteenten, boven 
besproken; in verband met de verweering worden zij hier 
dan ook niet er van gescheiden. 
2. Het Klimaat. 
De klimaatsverschillen in Ned.-Indië, van belaug voor de 
verweering van de gesteenten en de grondvorming, betreffen 
a. temperatuur, en 
b. den regenval, zoowel naar de hoeveelheid, als naar de 
verdeeling er van over het jaar. 
c. de verdamping. 
a. Wat de temperatuur aangaat, hebben alle plaatsen in 
Ned.-Indië de eigenaardigheid der tropen, dat het gansche 
‚jaar door de temperatuur vrij wel hetzelfde dagelijksche 
verloop heeft; het mag eens een paar graden schelen, maar 
een kouden tijd tegenover een zomer kent men hier niet. 
De eenige klimaatsverschillen, wat de temperatuur aangaat, 
zijn dus verschillen naar de hoogte. 
Op zeehoogte is de temperatuur gemiddeld 26° C., s’ nachts 
dalende tot ongeveer 200, en overdag stijgende tot ongeveer 
820, Voor elke 160 M. stijging neemt de temperatuur 1° af, 
zoodat zij op 1600 M. zoowat 10° lager is. Men kan dus ook 
zeggen, dat op 1000 M. hoogte de gemiddelde temperatuur 
wel zoowat 200 zal zijn, en op 2000 M. ongeveer 1400. Hooger 
liggen maar enkele bergtoppen op Java. De sneeuwgrens zou 
op ongeveer 4400 M. moeten liggen; de Smeroe is echter maar 
8800 M. hoog; daarentegen komen op Nieuw-Guinea enkele 
toppen daarboven, en deze dragen dan ook eeuwige sneeuw. 
