— 143 — 
streken; terwijl zij in de streken van eeuwige sneeuw en 
ijs, dus in de poolstreken en op de hooge gebergten, zoo uiterst 
langzaam plaats vindt, dat al heel lange tijdruimten moeten 
verloopen, wil zij inderdaad goed waarneembaar worden. 
Kort samengevat: hoe vochtiger, hoe warmer, des te sneller het 
verloop der verweering. 
Maar de verweering verloopt niet altijd in denzelfden zin ! 
In de laatste 25 jaren heeft men nl. duidelijker en duidelij- 
ker ingezien, dat, uitgaande van éénzelfde moederstof, zeer 
verschillende verweeringsprodukten kunnen ontstaan, al naar 
den aard, de samenstelling van het water, dat aan de verwee- 
ring deelneemt. Sedert dien spreekt men dan ook niet meer 
van de „verweering”’, maar van „meerdere verweeringswijzen.” 
Deze kunnen te dezer plaatse patuurlijk niet uitvoerig 
worden uitgewerkt, maar hoogstens worden aangeduid. 
Zoo is dan gebleken, dat het een groot verschil maakt, 
of het verweeringswater is: 
a. water zonder meer (versch regenwater), 
D. „ met allerlei opgeloste anorganische stoffen. 
6. 5 5 2 e organische a 
Onder b valt bijv. bronwater, maar ook zeewater; onder c 
daarentegen moeras- en veenwater; maar het z. g. grond water, 
het water, dat in den grond zich bevindt, en zich beweegt, 
kan zoowel tot a, als tot b, als tot c behooren. 
Van hoe groot belang dit onderscheid is voor het verloop 
der verweering, moge blijken uit de volgende tegenstelling: 
terwijl uit zeker versch gesteentemateriaal, — zeg: versche 
Kloetasch, — water a bruine en roode, gemakkelijk bewerkbare, 
maar aan voedingsstoffen arme gronden doet ontstaan, kan 
door water b er zware zwarte, of (in zee) zware grijsgroene 
klei uit ontstaan, die chemisch veel rijker is, maar mechanisch 
bijna onhandelbaar; en eindelijk kan water c er een zware: 
witte pijpaarde van maken, die bovendien zóó arm is, dat 
er haast niets op kan groeien, | 
Om nu de cardinale vraag te kunnen beantwoorden: wanneer 
zal men grondwater a, wanneer b, wanneer c aantreffen ? — 
moet men voor oogen houden, wat in het voorafgaande over 
het klimaat werd gezegd ten aanzien van de waterbeweging 
