— 150 — 
III. Hen paar Wenken aan Bestwursambtenaren. 
Weliswaar worden gaandeweg door de Regeering meer 
en meer landbouwleeraren en andere landbouwkundig on- 
derlegde ambtenaren over het land verspreid, zoodat de 
verantwoordelijkheid van den Bestuursambtenaar in deze 
aanmerkelijk wordt verlicht, maar toch blijft het van de 
grootste waarde, wanneer deze ambtenaren voldoende be- 
seffen, waar het om gaat bij allerlei te nemen maatregelen 
in ’t belang van den landbouw. Want aïleen dan zullen 
zij kunnen, en ook gaarne willen medewerken aan de goede 
zorg voor het behoud, en liever nog voor de vermeerdering 
der vruchtbaarheid van den grond in hun ressort. 
Zoo kan een ambtenaar, die het doel van boschreserve 
begrijpt, als een maatregel om den grond in de vlakte wel 
dunne afzettingen van rijk slib te bezorgen, maar hem voor 
dikke overdekkingen met minder vruchtbaar slib en zand te 
behoeden, en verder, om voor geregelden aanvoer van voldoende, 
maar niet te veel water te zorgen, met goed gevolg samen- 
werken met den houtvester, den ingenieur, den landbouw- 
kundige, — inplaats van deze ambtenaren als vijanden der 
bevolking te beschouwen. 
Zoo kan de bestuursambtenaar prachtig meehelpen bij het 
tegengaan van devastatie, bij het tegengaan van funeste 
afspoeling, en het beplanten van al te zware hellingen, bij 
het waarschuwen tegen den invoer van cultures, die toch 
niets beloven, omdat de grond er steeds ongeschikt voor zal 
blijven, enz. 
Maar ook in positieven zin kan hij helpen. Eenmaal 
wetende, hoevele gronden hier op Java dankbaar zijn voor 
bemesting, zal hij behoud van mest, en van plantaardigen 
afval kunnen aanmoedigen, en helpen bij coöperatieven aan- 
koop van kunstmest zooals superphosphaat, enz. d 
Beseffende, dat er ook een grondhygiëne is voor de cultuur- 
planten, evengoed als voor de menschen, zal hij bij de bevol- 
king de gewenschte grondbewerking helpen propageeren, 
planttijdregelingen steunen, waar zij toelaatbaar ea goed zijn, 
tegengaan waar zij niet deugen, enz. enz. 
* 
