nn dE 
En op biz. 194 heet het nog eens: 
„Doch laat ons niet verder zoeken naar vermoedelijke 
„oorzaken voor den onwaardigen afloop dier Gouvernements- 
„proefnemingen, wanneer de causa sine qua non zoo schreeu- 
„wend duidelijk uitspringt. 
„Dat de aanplantingen met Eiaeis guineensis voor rekening 
„van den lande uitgevoerd, geheel en al hun doel gemist 
„hebben, nl. om daaruit een nieuwe volkscultuur voor onze 
„O.—l. bezittingen te laten voortgaan, is destijds uitsluitend 
„te wijten geweest aan het gemis van sympathie voor die 
„kwestie bij de Indische autoriteiten. 
Men zal het met den schrijver eens zijn, dat de slechte 
uitkomsten van de vroegere proefnemingen volstrekt niet be- 
wijzen, dat de oliepalmcultuur hier geen toekomst zou hebben. 
En wanneer men eens naar de levende boomen hier te lande 
kijkt en kennis neemt van het geen Dr. ULrtég in 1915, en 
nu onlangs de Heer VAN HELTEN, ook in deze aflevering, 
daarover hebben medegedeeld, dan zal men zeker niet de 
nieuwe cultuur a priori levensvatbaarheid mogen ontzeggen, 
Ik zou niet met beslistheid de cultuur willen aanraden; maar 
wel op de mogelijkheid willen wijzen, dat zij voor Indië een 
toekomst heeft. Vòòr alles hebben wij thans noodig gegevens, 
cijfers, over producties per bouw en productiekosten, over 
aanlegkosten van aanplant en etablissement, over ae hoeda- 
nigheid van het product en de verkoopprijzen. 
Over den invoer van den oliepalm in Nederlandsch-Indië haalt 
het boek van Dr. Hunger enkele geschiedkundige bijzonderheden 
op. In 1848 werden van twee verschillende kanten telkens twee 
planten (van één jaar) ontvangen. In Februari 1848 kreeg’s 
Lands Plantentuin er twee uit Bourbon of Mauritius. Dr. Hun- 
ger merkt in een noot op: „TeEIJSMAN zelf heeft de onze- 
kerheid over de preciese herkomst der eerste zending Elaeis- 
planten doen ontstaan. De eerste keeren, dat hij daarover be- 
richt (1850 en ’53) wordt enkel het eiland Bourbon genoemd en 
in latere rapporten (1858) spreekt hij van Bourbon of Mauritius”, 
Daarmede is echter de oorsprong van de eerste twee Elaeis- 
planten niet volkomeu opgehelderd. Toen ík eenige jaren ge- 
