EAS 
eenvolgende jaren met rami kan aanhouden, omdat deze zooveel uitloopers 
en wortels maakt, dat het geheele veld er mee doorweven wordt, waardoor 
de stengels te zwak worden om goede vezelstof te kuunen opleveren. De in- 
landers in Palembang kiezen daarom elk jaar een nieuw stukje grond.— 
Hoe het staat met een overjarigen aanplant, die het per se niet buiten be- 
mesting kan stellen, terwijl men in de onmoge!ijkheid verkeert om den mest 
onder te werken, blijke zoonoodig uit het pittige stuk, waarmede Dr. J. F. Dijk- 
STRA op Oudejaarsdag 1907 de rami afzwoer (Indische Mercuur 1908, bl. 131). 
Wat betreft de hoedanigheden der vezel, sinds jaar en dag heeft men slechts 
oog gehad voor haar uiterlijk schoon en sterkte. Haar buitengewone glans 
heeft uit een practisch oogpunt veel in beteekenis verloren door het vervol- 
maken van de proecédé’s voor het mereceriseeren van katoen en wat betreft 
haar sterkte, in de latere jaren zijn herhaaldelijk stemmen opgegaan om te 
betoogen, dat juist die—het klinkt paradoxaal_—haar zwakke zijde is. Rami mist 
kwaliteiten, die niet afwezig mogen zijn in een vezelstof, waarvoor onbe- 
perkte toepassingsmogelijkheid wordt opgeëischt. Zoo wordt in het verslag 
der Engelsche Regeeringscommissie voor de internationale tentoonstellingen 
te Brussel, Rome en Turijn (1910 11) uitvoerig uiteengezet, dat zestig jaren 
van proefneming in Engeland, een staat met een zóó hoog ontwikkelde textiel- 
industrie, niet anders dan teleurstelling hebben opgeleverd Dat de breek- 
buitengewoon groot is, wordt door niemand ontkend, doeh daarbij is 
de vezel broos, zoodat zij reeds bij geringe spanning bij de knoopen afknapt. 
Dit gebrek manifesteert zieh natuurlijk zoowel tijdens het weven als aan het 
afgewerkte doek en maakt rami ongeschikt in velerlei richting voor het ver- 
vangen van vlas. Het gebrek aan rek is oorzaak, dat de draad tijdens het 
weven bij de minste hapering breekt; in het weefsel vormt zich dan een pluis, 
waardoor de glans wordt bedorven, zoo dat het voor fijn tafelgoed niet deugt. 
Tot zeildoek geweven, scheuren de zeilen bij de gaten af. Het ontbreken van 
rek, gepaard aan haar groote sterkte, maakt rami geschikt voor drijfriemen 
op plaatsen met wisselenden vochtigheidsgraad, doch de karakteristieke 
broosheid verloochent zich niet bij de lasschen en maakt de riemen onbruik- 
baar voor kleine schijven. Rami zou een uitmuntende stof zijn voor het ver- 
vaardigen van pluche, als de noodige veerkracht niet ontbrak, waardoor het 
gemakkelijk en blijvend plet. Verwerkt tot tafellinnen, breekt rami op de 
vouwen door. Gemengd met zijde, beneemt de rami daaraan de kracht en 
maakt het weefsel ruw. Gemengd met wol, neemt deze laatste bij het verven 
de kleurstof wel aan, de rami doet dit niet. Dit echter is niet altijd een nadeel, 
het kan zelfs een voordeel zijn. Rami is zonder twijfel wel bruikbaar voor 
het maken van sajet, doeh zij is gemakkelijk ontvlambaar en wordt door vele 
fabrikanten alleen reeds om deze reden gemeden: het gebruik van rami toch 
verhoogt de assurantie premie ...... el 
„Laat ons dus zien, waarvoor rami dan wel geschikt is. Op groote schaal 
wordt zij gebruikt voor gasgloeikousjes; veel beter dan katoen neemt rami de 
zouten uit het bad op. Verder vindt zij daadwerkelijke toepassing, somtijds 
gemengd met andere vezels, voor het vervaardigen van ondergoed, waarvoor 
bijzondere hygiënische kwaliteiten worden gereclameerd. Dat ook deze laatste 
toepassing den toets der ervaring zal kunnen doorstaan, lijkt mij niet waar- 
schijnlijk. In China worden groote hoeveelheden rami geweven tot een soort 
van „graslinnen”, dat in het Westen in trek is als zomerdracht, Het aaatal 
ramifabrieken op de wereld is te tellen. in de Ver. Staten werkten in 1913 
