twee of drie maatschappijen, die de rami leverden voor de gloeikousjesindus- 
trie; in Duitschland wordt per jaar 5 à 6 millioen ponden ruwe rami inge- 
voerd en een der maatschappijen daar keert doorloopend een hoog dividend 
uit. Ook Zwitserland en Noord-Frankrijk bezitten een finantieel bevredigende 
rami-industrie, die voornamelijk voorziet in de behoefte van Engeland. 
Er bestaat derhalve in het Westen een rami-industrie van bescheiden af- 
metingen, in welker behoefte aan grondstof kan worden voorzien door het 
overschot der volkscultuur in het met lage arbeiasloonen gezegende China. 
Planters in de tropen en ondernemende fabrikanten in het Westen hebben 
zich bedrogen gezien in hunne verwachtingen, dat rami goedkoop zou kun- 
nen worden geproduceerd en cp groote schaal de plaats innemen van andere 
vezelstoffen ; die ervaring is gekocht met een ongehoord aantal millioenen, 
en wie ingaat op de periodiek terugkeerende verlokkingen, voornamelijk van 
de zijde van machinefabriakanten en theoritici, die bij elke zgn. verbetering 
betuigen, dat de laatste nog bestaande bezwaren zijn uit den weg geruimd, 
die heeft te rekenen met minsten 10) kansen tegen één, dat zijn geld en ener- 
gie aan ramì vermorst worden. De * o kans op welslagen ligt in het vinden 
van een ontgomimingsproeédé dat een vezel levert met een veel grooter weer- 
standsvermogen tegen torsie”. 
Ten slotte zog de ervaringen en meening van de N, V. Rami Union te 
Enschede, zooals die blijken uit een brief, afgedrukt als bijlage van een ver- 
handeling over rami in het Verslag Vezelcongres dl. LI, blz, 417. „De in N.I. 
gekweekte rami kan de vergelijking met het chineesehe product, wat kwali- 
teit betreft, met glans doorstaan, doeh de voorwaarden waarmee de rami 
staat of valt, is handbereiding: het afschrapen van de opperhuid en het af- 
stroopen der basten moet geschieden met de hand. Cultuur van rami op 
plantages is onuitvoerbaar en de ruwe basten zijn waardeloos. Kon men de 
bevolking er toe brengen om woor bijverdienste rami in het klein te ver- 
bouwen, dan zou dat wel van eenig belang kunnen zijn !”’ 
Aan deze beschouwingen behoeft niets toegevoegd te worden. 
Wai 
