ar ANR 
kening waarop U een vergelijking ziet gemaakt tusschen de 
ongeveer even groote residentiën Semarang en Bantam. 
Om U eenig idee te geven van den algemeenen voor- 
uitgang van den landbouw op Java, kan ik er op wijzen, dat 
het Bantam van heden vrij zuiver aangeeft, hoe het gemiddel. 
de van Java was vóór 40 jaar, terwijl Semarang, een verge- 
lijking met figuur 2 doet het U gemakkelijk zien, als gemid- 
delde van het Java van heden kan gelden. 
Padt. 
Is het zonder reden, dat de bevolking, die in haar lagere 
phasen van landbouwkundige ontwikkeling alle heil zocht in 
de paditeelt, ook thans, nu zij zich steeds meer toelegt op de 
zooveel hoogere vruchtwisseling, zoo bijzonder gehecht is aan 
den sawahbouw, dat deze in het stelsel de allergrootste plaats 
blijft innemen? 
In de lage vlakke streken, die stellig het grootste deel uit- 
maken van Java's landbouwgebied, is in den West-moesson 
de landbouwer vrijwel geheel aangewezen op de rijstteelt. 
Daar de West-moesson in tropische gewesten de eigenlijke 
groeiperiode is van de landbouwgewassen, neemt de rijstbouw 
vanzelf de hoofdplaats in in elk stelsel van vruchtwisseling, dat 
hier toepassing kan vinden. 
Geen vooroordeel of dwaze vooringenomenheid bindt de bevol- 
king aan de rijstcultuur, maar het feit, dat de sawahbouw in 
het algemeen de meest voordeelige is. 
Om voor algemeene volkscultuur in aanmerking te komen, 
moet een gewas voldoen aan de volgende eischen: 
a. Groote en geregelde afzet moet verzekerd zijn door eigen 
volksgebruik en altijd mogelijken uitvoer, Overvoering van 
de markt moet uitgesloten zijn, 
6. Het product moet duurzaam genoeg zijn om lang bewaard 
te worden of een vervoer over groote afstanden mogelijk te 
maken. 
c. De vraag naar het product moet zoo bestendig zijn, dat 
de prijzen slechts weinig aan verandering onderhevig zijn. 
d. Het vervoer moet niet bemoeilijkt worden door grooten 
omvang of hoog gewicht per waarde-eenheid van het product. 
