rn BM 
die andere gewassen technisch niet wel mogelijk is in den West- 
moesson. 
Zooals u op de grafische voorstelling ziet, zinken de lijnen 
voor bijna alle tweede gewassen, wanneer de West-moesson 
intreedt. Ze zouden wellicht geheel verdwijnen, wanneer de 
figuur aangaf, welk plantenkleed de bevloeibare velden dragen. 
Om duidelijk te zijn, behandelen we de vruchtwisseling op 
de droge gronden liever afzonderlijk, wanneer we met de natte 
velden afgerekend hebben. 
Op de natte velden is de vruchtwisseling sterk gebonden 
door het jaarlijksch regelmatig terugkeeren van de rijst. Groote 
variatie is daardoor onmogelijk geworden. Het vaststellen 
van een reeks gewassen, waarvan ieder bijvoorbeeld om de 
vijf jaar terug zou kunnen komen, is uitgesloten, 
Met welke gewassen, zoo wordt onze vraag feitelijk, kan 
de padi afwisselen ? 
De groote waarde van den rijstoogst dwingt ons om alleen die 
gewassen in aanmerking te doen komen, die het veld kunnen 
ruimen, wanneer de grond bewerkt moet worden voor de 
paditeelt, 
De Cassave, 
De cassave, waarvan de betere soorten minstens acht maanden 
te velde staan, is voor sawahgronden dus vrijwel ongeschikt. 
Toch plant men in wisseling met padi hier en daar de va- 
riëteit Manis, die zeer vroegrijpend is, 
Ook indien men als padi een gendjah-soort kiest, aie een 
minimum tijd op het veld staat, moeten de omstandigheden 
zeer meeloopen, wil men niet gedwongen worden de Sinkong- 
manis ontijdig vroeg te oogsten om niet in gevaar te komen 
de paditeelt te verschuiven naar de „salah-mongso’’. 
Ik zou de wisseling van padi-gendjah met de allervroegst- 
rijpende cassave alleen durven aanraden, wanneer na padi 
op de sawah-oelon de grond zeer vlug plantklaar gemaakt 
kan worden, wanneer ik zekerheid had, dat de tani er niet 
tegen op zou zien, de later wellicht mooi staande cassave fei- 
telijk wat te vroeg te oogsten om toch vooral niet te laat te 
