vn 
we daarop echter wachten, Hopen we, dat het wachten niet 
al te lang zal duren. Dr. Boorsma wist in zijn laboratorium 
zeer goed zetmeel uit bataten te bereiden. We staan hierin 
dus niet voor een onmogelijke zaak. 
De batatencultuur neemt niet meer tijd in beslag dan de teelt 
van katjang tanah en vraagt geen kapitaal voor plantmateriaal, 
daar de daarvoor noodige stekken verkregen worden uit het 
weggeworpen loof van afgeoogste velden. 
Kedelee. 
Eischt de cassave een zeer grondige bewerking van de sawah, 
de katjang tanah een behoorlijk verzorgden bouwgrond en 
de bataten een betrekkelijk kostbaren ruggenbouw, de kedelee 
zaait men niet zelden zonder eenige grondbewerking toe te 
passen op het afgeoogste veld. De staat van vervuiling maakt 
het soms moeilijk, te constateeren of er op een veld ook ke- 
delee staat, of slechts onkruid. 
Zoo gedreven, is de cultuur toch loonend. Immers men geeft 
niets dan een weinig zaad, een zeer geringe hoeveelheid ar- 
beid voor zaaien, oogsten en dorschen. Waar zulk een mini- 
mum kosten gemaakt wordt, is er allicht een netto overschot. 
Drijft men de cultuur intensief door behoorlijke grondbe- 
werking toe te passen en althans één keer te wieden, dan ver- 
krijgt men een veel grooter opbrengst, maar het is niet zeker, dat 
men een hooger procent winst maakt op zijn gemaakte kosten. 
Waar de bevolking in huurarbeid behoorlijke loonen kan ver- 
dienen, doet zij wijzer, de kedelee extensief te telen; waar geen 
gelegenheid is om de arbeidskracht buiten het eigen bedrijf te 
benutten, daar zoeke men door intensieve cultuur te halen wat er 
zonder kapitaalaanwending te halen is. 
Plant men padi-gendjah, dan kan men zonder veel moeite 
zelfs twee oogsten kedelee achterelkaar verkrijgen. Voor den 
tweeden aanplant is dan echter een lichte grondbewerking be- 
slist noodzakelijk. 
Mats. 
HET gewas voor de vruchtwisseling met padi is de mais. 
Het heeft die eerste plaats niet verkregen doordat de mais 
voldoet aan alle eischen aan een algemeene cultuur te stellen. 
leysmannia 30 
