— 22 — 



en het werd een tijdlang in Nederland en in Indië veel 

 gebruikt. Men behoefde echter geen groot profeet te zijn om 

 te voorzien, dat quinetum, evenmin in de kolonie als in het 

 moederland een toekomst kon hebben, en alleen raison d'être 

 had, zoolang er tusschen productiekosten van kina en werke- 

 lijke prijs van kinine een ziekelijke wanverhouding heerschte. 

 Toen was het zaak, ook de bijproducten der kininebereiding 

 en de afval der kinabasten ten nutte te maken. Sedert zijn 

 echter de toestanden veranderd en al doorleeft menig kina- 

 planter thans slechte, zeer slechte tijden, toch mag men in de 

 toekomst op een evenwicht hopen, dat zoowel der lijdende 

 menschheid als den zaakkundigen planter zal ten goede komen 

 en dan is er voor quinetum geen plaats meer. Maar ook van 

 elk ander standpunt schijnt mij de bereiding van cinchona 

 febrifuge, quinetum, quinium, chinoidine, of hoe dergelijke ruwe 

 producten ook heeten mogen, een misstap, waarvoor het ge- 

 zond verstand der leiders onzer gouvernements-kinacultuur en 

 de kritische zin onzer geneesheeren Java bewaard heeft. De 

 z.g. nevenalcaloiden zijn bovendien in werking zeer verschillend 

 van kinine, cinchonine kan tot gevaarlijke convulsies (de zg. cin- 

 chonine-epilepsie van Laborde) aanleiding geven, en cinchonidine 

 hoewel een goed koortsmiddei vertoont eveneens zeer onge- 

 wenschte nevenwerking, die kinine mist. 



Bij de laatste koortsepidemie in Demak heeft men nog eens 

 de ondervinding kunnen opdoen, dat de inlander ai zeer weinig 

 vertrouwen stelt in quinetum, terwijl hij hoog opziet tegen de 

 echte „kinine poeti." Trouwens, wil men kinine uitsparen, dan 

 komt het mij tegenwoordig veel rationeeler voor, ook bij malaria 

 km&bast aantewenden dan een daaruit bereid mengsel van onbe- 

 kende samenstelling, waarbij men zoo het in Europa gekocht wordt 

 nog kans loopt, dat de fabrikant er eerst de kinine uitgehaald 

 heeft. Het is waar, dat men op die wijze weder is aangeland 

 bij de medicatie van voor honderd jaar, maar indien men mij als 

 koortsleider de keuze liet tusschen slecht quinetum en de Ledge- 

 riana kina van Tirtasari bijv, in poeder of als „lege artis" 

 bereid afkooksel, dan zoude ik ongetwijfeld het laatste 



