— 84 — 



Misschien interesseert het ook andere planters, iets aangaande 

 de chemie der theepitten te vernemen, en daarom kom ik thans 

 op het voorloopig onderzoek nog eens terug. 



Over het alcaloïd-gehalte der theezaden valt niet veel te zeggen. 

 Zij bevatten slechts geringe sporen theïne (= caffeïne) en ook 

 geen ander alcaloïd. Dit is een merkwaardig verschijnsel, maar 

 de verspreiding van alcaloïden (en verwante stikstofhoudende 

 stoffen) in de plant, biedt meer dergelijke verrassingen. Bij de 

 koffie heeft den plant hare hoofdvoorraad in de boonen neergelegd, en 

 bij de thee, die wel tot eene geheel andere plantenfamilie behoort, 

 maar toch juist hetzelfde bestanddeel, eveneens caffeïne, bevat, 

 zoekt men die stof in de zaden vrijwel te vergeefs en vindt 

 men haar bijna uitsluitend in de bladen. 



Die afwisselende verspreiding maakt het onderzoek der 

 plantenstoffen niet eenvoudiger, want men moet nu bijna alle 

 deelen eener zelfde plant onderzoeken, alvorens men met zeker- 

 heid tot de afwezigheid van hetgeen men zoekt, mag besluiten. 

 Gelukkig is de plant in vele gevallen zoo goed, om, waar zij 

 haar werkzaam beginsel in een bepaald plantendeel heeft neer- 

 gelegd, toch ook in de andere deelen een spoor der zelfde stof te 

 deponeeren; juist genoeg om de scheikundige tot een voortgezet 

 onderzoek aantemoedigen. Zoo vindt men bijv. de cocaïne 

 hoofdzakelijk in de jonge bladen der plant, maar eene kleine 

 hoeveelheid kan men toch ook uit de zaden, het vruchtvleesch, 

 de wortelbast enz. halen. 



Vroeger waren het alleen de chemici, die belang stelden in 

 de verspreiding der alcaloïden in de plant. De botanici wisten 

 niet goed, wat zij er mede moesten aanvangen. Men beschouwde 

 de alcaloïden als onbruikbare afval van de stofwisseling der 

 plant, als physiologische „ampas", en rekende de alcaloïden 

 dus onder de éducten, in tegenstelling met de producten, 

 der stofwisseling, als zetmeel, suiker, eiwit enz. Of zoo'n 

 éduct nu hier dan wel ergens anders in de plant werd bewaard, 

 achtte men van ondergeschikte beteekenis. Ook tegenwoordig 

 is men in de meeste gevallen nog in het onzekere over de rol, 

 die de alcaloïden in de plant spelen. Toch durft men nu ten 



