— 146 — 



blik weder veel navraag naar dit artikel is en men er goede 

 prijzen voor wil besteden. In de onlangs ingevoerde nieuwe 

 Oostenrijksche Pharmacopoea is het middel weder opgenomen, 

 nu onder den naam Cibotium-haren [Pili cibotii), juister nog 

 bloedstelpende haren (Pili haemostatici). Jammer slechts, 

 dat het zoo moeilijk is groote hoeveelheden bij elkander te 

 krijgen. Eene firma in Batavia deed onlangs te vergeefs 

 moeite, 50 kg. op te koopen, om aan eene bestelling uit 

 Europa te kunnen voldoen. Zij die in de gelegenheid zijn, 

 deze varen-haren te laten inzamelen, kunnen er dus hun voor- 

 deel mede doen. 



Zien wij ten slotte, wat er voor Java van dit product te 

 vertellen valt. 



De beste haren komen van Cibotium-soorten. Dit is meer 

 bepaaldelijk de Penghaivar Djambi, een naam die men op 

 Java ook wel , maar geheel ten onrechte aan de Cycas 

 (pakoe hadji) geeft. De echte stamplant komt van Djambi 

 op Sumatra, en werd in 1850 door den toenraaligen resident 

 van Palembang, Baron de Koek, naar Buitenzorg gezonden; zij 

 is door Kunze als Cïboüum glaucescens en C. Cumingii be- 

 schreven. 



De soort, die op Java sinds onheugelijke tijden gebruikt wordt; 

 die men op de passars vindt, en die ook gewoonlijk naar Eu- 

 ropa worde uitgevoerd, is de Pakoe Kidang, van verschillende 

 boomvarens uit het geslacht Balantitim en Alsophila afkomstig. 

 Deze haren zijn niet zoo fraai als de soort van Sumatra, maar 

 kunnen even goed dienen. Vroeger verzamelde men het pluis 

 met de loofstelen, tegenwoordig wil men dit afzonderlijk heb- 

 ben. Welke boomvarens het opleveren, komt er minder op aan, 

 hoofdzaak is dat de haren goudgeel, zacht en zijdeglanzend, niet 

 ruw zijn. Ook van de Sandwichs-eilanden, van de Philippijnen, 

 uit China en Cochiu-china komt soms Penghawar Djambi in 

 den handel. 



Toen Penghawar Djambi in 1850 weder in zwang kwam, 

 heeft 's Lands Plautentuin de cultuur dier varens, voornamelijk 

 van Balantium chrysotrychum HassM. ijverig ter hand geno- 



