— 157 — 



de kracht om bovengenoemde stoffen vast te leggen. (*) 



Humusrijke gronden hebben een uitstekende reputatie; dit 

 hebben zij niet alleen te danken aan het plantenvoedsel dat 

 in den humus bevat is, maar vooral aan de gunstige werking 

 die de humus op den bodem uitoefent. 



Humus maakt den grond poreus, zoodat de wortels der plan- 

 ten er met gemak hun weg in kunnen vinden; toch zijn hu- 

 musrijke gronden niet zoo doorlatend voor water, en zij bezitten 

 in hooge mate het absorbtie-vermogen, dat hun in staat stelt de 

 voedende bestanddeelen uit het water vast te houden en die ter 

 beschikking van de planten te brengen ; proeven hebben af- 

 doende aangetoond hoe gunstig humus op den physieken toestand 

 van den grond werkt. Aan piactici, zoowel hier als in Europa, 

 zijn deze gunstige eigenschappen welbekend. 



Een eenvoudige boer in Nederland, schat de waarde van den 

 grond naar den physieken toestand waarin zich die grond be- 

 vindt, dikwijls sprak ik er met overigens zeer bekrompen bui- 

 tenlui over, maar altijd kwamen we tot hetzelfde resultaat. De 

 inlandsche landman denkt er evenzoo over, hij kent de waarde 

 der gronden wel, en als hij wil kan hij ons uitstekend raad 

 geven bij de keuze van grond. 



De ongunstige physieke toestand van den grond is ook de 

 voornaamste oorzaak, dat de Liberia koffie in sommige streken 

 in de benedenlanden zoo slecht groeit. Zoo hoorde ik onlangs 

 van iemand in Midden-Java die een proef-aan plant Liberia- 

 koffie gemaakt had in de benedenlanden ; hij werkte op vrij 

 zware gronden, en had het geheele terrein l / 2 voet, zegge een 

 halven voet diep laten omwerken, en geen plantkuilen gemaakt. 

 Bedoelde proefnemer schreef er bij dat de aanplant slecht stond 

 en voor de toekomst weinig beloofde. Wij gelooven hem gaarne, 



(1) De namen zwaar en licht hebben, als ze gebruikt worden in betrekking 

 tot den grond, een andere beteekenis als in het dagelijksch leven. Want men 

 noemt zand gewoonlijk licht, toch weegt het zwaarder dan klei. die zwaar ge- 

 noemd wordt. Het zand is lichter, is gemakkelijker te verwerken, als de vast- 

 houdende harde of kleverige kleigronden, deze zijn moeielijk, zwaar te bewer- 

 ken. 



