— 264 — 



"Wat de reden is dat de Liberia-koffie in haar vaderland 

 zoo goed zonder schaduw groeit, terwijl de ondervinding hier 

 anders leert, is niet duidelijk. Want ook in andere streken, 

 zooals te Singapore en elders in de Straits , plant men geen scha- 

 duwboomen in de koffie-tuinen. Behalve de proeven in den 

 cultuurtum te Tjikeumeuh genomen heeft ook menig plan- 

 ter de ervaring opgedaan, dat het hier zonder schaduw niet 

 gaat. Al is het nu een uitgemaakte zaak dat er hier scha- 

 duw moet zijn, geheel uitgemaakt is het soort der schadu w-boom 

 niet. Zooals uit de proeven in den cultuurtum blijkt , is het voor 

 de jonge planten niet noodig ze direct te beschaduwen , daar ze 

 in de volle zon krachtiger worden ; gebruikt men dus een 

 schadu wboom die snel groeit, dan kan koffie en schadu wboom 

 gelijk in den grond gebracht worden. 



Het meest wordt Albizzia molmcana en Eryfhrina (dadap) 

 als schaduwboom geplant en wie van deze beide de voorkeur 

 verdient, hangt van plaatselijke omstandigheden af. Er zijn 

 streken waar de dadap slecht groeit, op andere plaatsen helmen 

 de Albizzia 's" veel van zware winden te lijden. Op eene groote 

 onderneming in een naburige Residentie, wilde de dadap niet 

 goed groeien, men plantte daarom eerst hier en daar een 

 Albizzia, waardoor het terrein koeler werd en toen slaagde 

 men er in de dadap te doen groeien. De dadap moet in elk 

 geval opgesnoeid worden , zoodat hij een behoorlijke lengte 

 krijgt. 



Nog andere boomen worden om de schaduw die ze geven 

 aangeplant , zeer aan te bevelen is ook de Caesalpinia da- 

 syrrhachys, waarmede o. a. te Draniaga goede resultaten zijn 

 verkregen. 



Op deze Caesalpinia, die door wijlen Teysmann op eene 

 reis door de Lampongsche districten werd ontdekt en van 

 daar in 's lands Plantentuin overgebracht, vestigde nu wijlen 

 de Heer Zeper te Aardenburg (Soekaboemie) de aandacht. 

 De heer Z. gaf in het Tijdschrift voor Landbouiv en Nijverheid 

 van N. In die, eene beschouwing over de eigenschappen van 

 dezen boom, waarvan het gevolg was, dat door een groot 



