— 266 — 



het algemeen zijn we in de benedenlanden, wat de grond 

 betreft, in minder gunstige omstandigheden als in de boven- 

 landen; humusrijke boschgrond, die zoo gunstig op de vegetatie 

 in 't algemeen en op de koffie in het bijzonder influenceert, 

 missen we hier. Het ligt voor de hand dat we dit door goede 

 bewerking, drainage en bemesting moeten vergoeden ; zonder 

 deze factoren komen wij niet waar we wezen moeten. Meer 

 dan één Liberia-koffie-aanplant is mislukt, omdat er geen 

 rekening gehouden werd niet dit verschil in grond. 



Voorschriften zijn hier niet te geven, plaatselijke toestanden 

 van den grond beheerschen hier alles; op gelijke terreinen zal 

 menigeen er de voorkeur aan geven den geheelen tuin voor het 

 uitplanten te bewerken, elders stelt men zich tevreden met 

 het maken van plantkuilen, wat zeer goed kan, als men niet 

 verzuimt den grond rondom de kuilen later diep om te werken 

 of, als de ondergrond minder goed is, die ten minste diep los 

 te maken. 



Drainage-goten kunnen niet gemist worden, de onderlinge 

 afstand dezer goten is weer van de geaardheid van den bo- 

 dem afhankelijk. Zware gronden hebben natuurlijk meer 

 drainage noodig als lichte. Het zal hier wel verder geen 

 betoog behoeven, dat al deze werkzaamheden van plaatselijke 

 toestanden afhankelijk zijn. Ook de bemesting wordt ernaar 

 geregeld; voor alles moeten de zware compacte gronden zooals 

 we ze in de benedenlanden veel aantreffen, humusrijker ge- 

 maakt worden, groene bemesting en stalmest, ook compost, 

 zijn de voor de hand liggende materialen daarvoor. 



Moet Liberia-koffie gesnoeid worden, en hoe? Dit is eene 

 vraag mij meer dan eens gedaan. Voor zoover mijne 

 ervaring leert moet ik antwoorden: neen. Vroeger was ik 

 van meening dat er voor gezorgd moest worden, dat de plant 

 ten minste slechts één stam had, ook dit durf ik nu zoo 

 stellig niet meer te beweren. Ik zag een aantal prachtige 

 boomen die op twee, drie en vier stammen groeiden eu in 

 niets voor de éénstammige onderdeden. Met voordeel van 

 meer stammen blijkt als er een stam door djamoer oepas 



