- 267 — 



aangetast wordt, deze kan zonder bezwaar weggenomen worden, 

 de boom blijft dan nog in goeden staat. 



Ik kan niet nalaten er op te wijzen, dat iedere afgesneden 

 tak. die dom- djamoer oepas aangetast is, zoo spoedig mogelijk 



verbrand moet worden. Ofschoon ieder wel van het nut van 

 dezen maatregel overtuigd zal zijn. wordt er toch nier genoeg 

 de hand aan gehouden. 



Sommige planten van Liberia-koffie hebben neiging veel 

 waterloten te maken : deze moeren natuurlijk tijdig verwijderd 

 worden. 



Het toppen van deze koffie kan ik ook niet aanraden. De 

 boomen hebben een te kraehtigen groei, worden te hoog. 

 zoodat het onmogelijk i» ze op eene bepaalde hoogte te houden : 

 wilde men het toch doen, er zou dan een ondoordringbare 

 ma— a takken ontstaan die de vruehtzetting belemmerde en de 

 plant eindelijk ziek zou maken. Het is waar. ei' zijn hier tal 

 van boomen die tusschen de 20 en 30 voet hoog zijn en van 

 onder tor boven beladen zijn met vruchten, zoodat bij het 

 plukken ladders gebruikt moeten worden : daar i> nier- regen 

 te doen en het loont de moeite. 



Hoe hoog en hoe oud de boom hier kan worden i> non 

 niet uit te maken : onze oudste planten hebben ongeveer den 

 leeftijd van 15 jaar bereikt en daaronder zijn er die 25 voet 

 hoog zijn. Toch vertoonen zij nog hoegenaamd geen teekenen 

 van ouderdom en groeien en bloeien geregeld door. 



Zooals iedere cultuurplant heeft ook de Liberia-koffie met 

 ziekten te kampen. Noemde ik straks de djamoer oepa- . 

 ook de bladziekte tast de Liberia-koffie aan. Wat dit punt 

 betreft kan ik slecht» verwijzen naar dr. Burck's verhan- 

 delingen over de koffiebladziekte. ( tok aan andere kwalen 

 is de koffie hier lijdende : doch geen van deze ziekten is van 

 dien aard . dat ze ons bij eene rationeele cultuur, aan de toe- 

 komst der Liberia-koffie op Java doen twijfelen. 



En nu het product. Het spijt mij dat ik het zeggen moet. 

 doch dat valt niet mee. Als men een forsche plant van 25 



