— 282 — 



vim opstand, nier de hand gehouden. Xu <l< i prijzen gunstiger 

 werden en de productie dreigde re verminderen, heeft men de 

 cultuur met meer zorg ter hand genomen ; re laar echter om rijdig 

 in de vermeerderde behoeften der markt re kunnen voorzien. 

 Inderdaad neemt her kamferverbruik sedert korren rijd buiten- 

 gewoon sterk roe, vooral voor industrieele doeleinden. Houdt 

 dit aan. dan gaan de prijzen (') natuurlijk semper crescendo. 

 Maar bij een dergelijk artikel kunnen berekeningen voor de 

 toekomst licht talen ( - ). 



De Borneo- of Suniatra-kamfer is van een geheel anderen 

 boom, van de Dryobalanops aromatica Oaetn. (familie der 

 Dipterocarpeëen) afkomstig, lier is een der hoogste woudboo- 

 men van den archipel, die in reusachtige afmetingen de rasa- 

 mala nog verre achter zich laar. < )p alle reizigers, die de 

 kamferwouden van Sumatra bezochtten, maakte de forsche 

 schoonheid van dezen boom een diepen indruk. Tal van bij- 

 zonderheden, de Dryobalanops betreffend, vindt men in her 

 bekende handboek voor den landbouw in Ned. rndie van de 



(1) In de prijscourant van November I8sü van Schuohardt is de prijs der 

 kamfer 3,50 Mark per Kg., in die van April 1890 reeds 6,20 Mark. 



(2) Het bewijs daarvoor is vooral in dit geval gemakkelijk te geven. 



In de eerste plaats wordt mi nog: iedere schatting onzuiver gemaakt dooi- 

 de speculatie der handelaars in Europa en door de kongsie.vorming der ex- 

 porteurs in Japan. 



In de tweede plaats beeft men nog' geen zekerheid, dal Int sterk vermeer- 

 derd kamferverbruik zal aanhouden. Dit is meer bepaaldelijk het geval voor 

 zooverre het met de fabricatie van rookvrij buskruit samenhangt. Die fabri- 

 catie is nog in de kindsheid «-n allicht vindt men nog- een beter bestanddee' 

 om gebruikt men daarvoor 8 pCt. kamfer. 72 pCt. nitroglycerine en 20 pCt. 

 collodinmwol). 



Ten slotte zullen hooge kamferprijzen aanleiding zijn dat men vlijtiger gaa 

 toeken naar surrogaten en kunstmatige kamfer?. Reeds vroeger speelde een 

 dergelijk product, liet pinylehlorieü i<' 1') II 17 Cl.» dal men uit terpentijn die 

 en zoutzuur vervaardigde, een tijd lang een rol in de industrie. 



Men moet dus buitengewoon voorzichtig zijn en geene apodictische uitspraak 

 wagen, indien men de kamferteelt in Indië gaat aanraden. G. 



