— 300 — 



zeer in de hand werkt. Bovendien heeft humus het vermogen uit 

 het water in den grond de belangrijkste voedingsstoffen te absor- 

 beeren (Ammoniak, Kali en Phosphorzuur); derhalve wordt door 

 humus het verarmen van den bodera door het uitspoelen van op- 

 losbare voedingsstoffen (door regen) zeer bemoeielijkt. 



2° Chemische beteekenis. 



Door zijne ontledingsproducten (koolzuur en opgeloste humus- 

 zure alkaliën) draagt humus aanzienlijk bij tot voor de plantenwor- 

 tels gewenschte omzettingen en oplossing der in den bodem aanwe- 

 zige minerale voedingsstoffen. Voorts vergrooten de minerale be- 

 standdeelen van den humus zelf de voor de plantenwortels geschikte 

 voedsel-hoeveelheid. Eindelijk ontstaan er uit de ontleding der 

 stikstof houdende bestanddeelen van humus, ammoniak- en salpe- 

 terzure zouten, welke, zooals algemeen bekend is, voor het raee- 

 rendeel der planten het beste stikstofhoudend voedsel zijn. 



3° Biologische beteekenis. 



Het woord ,,biologisch" (van „biologie'' == leer van het leven) 

 wordt tegenwoordig dikwijls gebruikt wanneer men doelt op de 

 wisselwerking tusschen verschillende levende organismen. In dezen 

 zin wordt het woord ook hier gebezigd. 



In humusrijken grond wordt de ontwikkeling van onderscheidene 

 mikro-organismen en schimmels bevorderd. Dit moge in sommige 

 gevallen, door begunstiging van wortel-parasieten , een nadeel voor 

 cultuurplanten zijn, in den regel zijn de plantaardige mikro-orga- 

 nismen uit den bodem, thans als vrienden en niet als vijanden onzer 

 cultuurgewassen te beschouwen. 



De schimmels welke volgens Frank door het samenleven met 

 wortels voor het meerendeel der boomen van groot nut zijn, schijnen 

 uitsluitend in een humusbevattenden bodera voor te komen. 



(Forschuugen au f dem Gebiete der Agrikulturphysik. Bd. XIII, 

 Heft. 1 (C- 2, Heidelberg 1890.) t. 



DE OORZAKEN VAN HET KORRELIG EN LOS WORDEN 

 VAN DEN BOUWGROND. 



Volgens Darwin, en andere onderzoekers na hem — als Hensen 

 en Muller — , komt aan regenwormen eene belangrijke rol toe bij 

 het door elkaar werken en korrelig maken van den bouwgrond. 



