— 304 — 



daarna gestampt in een mortier tot het een vochtig deeg wordt, 

 een weinig water en een gomachtige zelfstandigheid uit een onbe- 

 kenden boom wordt er nog bijgevoegd, het laatste dient om het 

 vergift beter aan den pijl te doen kleven, en het is gereed. Wild, 

 gewond door een zoodanig vergiftigden pijl sterft spoedig; het vleesch 

 wordt er zonder nadeelige gevolgen van gegeten. 



Proeven genomen met koffie-cultuur zijn nog niet aanmoedigend, 

 een ziekte tast de vruchten aan voor zij rijp worden, onrijpe vruch- 

 ten worden zwart en vallen af. De werkkrachten zijn voor deze 

 cultuur ook niet voldoende; juist in den tijd als er in de koffie- 

 tuinen het meeste gewerkt moet worden, zijn de inboorlingen in 

 hun eigen tuinen bezig. Kleine thee- en kina-aanplantingen staan 

 zeer goed. 



(Gardeners ChronicU N°. 180, vol VII 1890). 



ANDERMAAL OVER TABAK IN DUiTSCH 

 N1EUW-GUINEA. 



De verwachtingen aangaande de tabakscultuur in Duitsch Nieuw- 

 Guinea blijven hoog gespannen. Ds volgende zinsneden komen ter- 

 zake voor in een artikel van Dr. Hindorf in de hieronder genoemde 

 „Kolonial Zeitung". 



„Het spreekt van zelven, dat wij vóór alles er naar streven moe- 

 ten steeds het beste, de uitnemendste soorten voort te brengen, 

 daar deze steeds afnemers vinden en goede prijzen behalen, hoe 

 overvoerd de markt ook zij. Dit geldt in bijzonder booge mate 

 van een produkt, dat voor Nieuw-Guinea van groote beteekenis 

 belooft te worden, namelijk van tabak. Het is eene noodzakelijke 

 voorwaarde, dat wij slechts eerste qualiteiten, slechts de fijnste 

 tabaks-soorten in Nieuw-Guinea voortbrengen; alleen dan kunnen 

 wij met goed gevolg concurreeren met andere tabak-verbouwende 

 landen, welke meestal veel talrijker en goedkooper arbeidskrachten 

 ter hunner beschikking hebben." 



„Aangezien nu de tot nog toe gedane proefnemingen met het 

 verbouwen van tabak (in Duitsch Nieuw-Guinea) tot recht bevre- 

 digende resultaten hebben gevoerd, zoo dient men — wanneer het 

 oordeel over de nieuwe oogst gelijkelijk gunstig luidt — niet te 



