— 316 — 



in zeer fijne stralen van uit het middelpunt verbreiden, waardoor zij 

 dikwijls zeer sierlijke figuren vertoonen. De grootste dezer sterren 

 bereikte echter geen grooteren omvang dan die van 2 mM. in 

 diameter. 



De oorzaak dezer zwarte vlekjes moet in het inwendige van het 

 blad gezocht worden, en daarom zijn deze gemakkelijk te onder- 

 scheiden van andere, eveneens cirkelvormige vlekjes, veroorzaakt 

 door eene wier, welke zoowel bij de koffie — als op andere blade- 

 ren voorkomt, en zich met den nagel gemakkelijk van de opper- 

 vlakte van het blad laat verwijderen. 



Wanneer men doorsneden maakt van het blad, evenwijdig met de 

 oppervlakte zoo bemerkt men dat de groote intercellulaire ruimten, 

 welke zich in het weefsel bevinden dat aan de opperhuid van de 

 blad-onderzijde grenst, eene groene massa voorkomt welke in 

 het midden der vlek deze ruimten geheel aanvullen, terwijl meer 

 naar de omtrek der vlek toe slechts de wand der cellen, waar deze 

 aan de intercellulaire ruimten grenzen, met eene dunne groene 

 laag bekleed schijnt. Uit deze wijze van voorkomen verklaart zich 

 ook de vorm der vlekken daar deze geheel beheerscht wordt door 

 die der ruimten tusschen de cellen. Slechts een enkele maal kon ik 

 waarnemen, dat zich ook een enkele zeer fijne tak ontwikkeld had 

 van uit de vlek naar boven, waar deze ingedrongen was in de 

 nauwe intercellulaire ruimten die openblijven tusschen de cilinder- 

 vormige pallisadecellen die zich als een aaneengsloten laag bevin- 

 den onder de opperhuid van de blad-bovenzijde. Deze nauwe ruimte 

 was ook geheel door groene massa opgevuld. De vorm zoowel als 

 de dikte van het blad waren altijd volkomen normaal. 



Duidelijk is het dat het organisme in het blad ingedrongen is door 

 een huidmondje (die bij de koffiebladeren alleen in de opperhuid 

 van de blad-onderzijde voorkomen) daar het middelpunt van 

 elke vlek volkomen juist met een huidmondje correspondeert. Nog 

 duidelijker komt dit uit bij uiterst jonge, voor het oog nog onzicht- 

 bare vlekjes. 



Wat den aard van het ingedrongen organisme betreft, laat zich 

 op 't oogenblik nog slechts met zekerheid melden dat men hier bij 

 uitzondering niet met eene der representanten der terecht zoo 

 gevreesde schimmels te doen heeft, maar met een wier, hetgeen 

 reeds dadelijk uit de groene kleur blijkt. Daar deze organismen 

 een groot deel van hun voedsel zelf bereiden, in plaats van, zooals 



