— 341 — 



„gestel" zoowel als elk individu van den parasiet het zijne. 

 Juist de terugwerkingen nu van dit „gestel" en de veran- 

 deringen welke er in optreden, ten gevolge van veranderingen 

 in de omgeving worden maar al te dikwijls over het hoofd 

 srezien, hoewel men er rekening mede moet houden wanneer 

 men wezen en uitwerking eener ziekte goed wil begrijpen. 

 De tegenwoordig opgetreden wijze van bestudeering der planten- 

 ziekten, verschilt juist daarin van die onzer voorgangers, dat 

 er meer gelet wordt op het terugwerken van de voedstorplant 

 aan den eenen, en van den parasiet aan den anderen kant op 

 de omgeving. Yoedsterplant en parasiet kampen met elkaar. 

 De eerste is niet eên lijdelijk slachtoffer, dat zich in het ge- 

 heel niet tegen den indringenden vijand tracht te verzetten ; 

 de laatste treedt niet altijd even goed gewapend in het strijd- 

 perk. Steeds is er strijd, waarbij veranderingen in uitwendige 

 omstandigheden, dan eens den aanvaller dan weer de aange- 

 vallene ten goede komen en waarbij de ,,gestellen" der met 

 elkaar kampende individuen lang niet zonder invloed kunnen zijn. 



Al is het ook helaas waar, dat in de meeste gevallen van 

 epidemische infectie-ziekten bij planten, de aangevallen indi- 

 viduen weinig succes in den strijd hebben, zoo is toch eene 

 infectie-ziekte in het plantennjk (evenmin als bij dier of mensch) 

 geen onwrikbaar fatum, waarbij geen uitstel van executie wordt 

 verleend en van ontkomen aan het dreigend noodlot geen sprake i>. 



Dat er een verschil in „aanvallend vermogen'' tusschen de 

 onderscheidene individuen eener zelfde soort parasieten bestaat, 

 moge den practici onbekend zijn geweest, het verschil in 

 „weèrstands-vermogen" tusschen de verschillende exemplaren 

 eener voedsterplant is hen voorwaar niet ontgaan. Integendeel, 

 men heeft in de praktijk niet zelden dit verschil in weerstands- 

 vermogen overschat en zich met de hoop gevleid, dien weer- 

 stand te kunnen vergrooten door allerlei middelen van welke 

 te voorzien was, dat zij weinig kans hadden doeltreffend te 

 zijn. De voorstellingen over de verschijnselen in quaestie waren 

 te onbestemd, te vaag ; en geen wonder, daar, zoo ooit, in een 

 geval als dit, de voorlichting van de zijde der natuuronder- 



