— 374 — 



kollen met gelijktijdig gebruik van guano kan dit verschil niet ge- 

 heel opheffen", zegt Fritz Reuter, administrateur op een der oud- 

 ste Deli ondernemingen. 



De grond bedekt zich na het eerste gewas spoedig met alang- 

 alang. Gewoonlijk wordt dit gesneden en verbrand, wat zeer nadee- 

 lig is, want de grond gaat dan op een gewonen kleigrond gelijken. 

 De oude dwaalleer van „moeheid" en uitputting kan niet tot ver- 

 klaring te hulp geroepen worden. De ondervinding en de weten- 

 schappelijke onderzoekingen hebben voldoende bewezen, dat het niet 

 aan een enkel moment, de absolute hoeveelheid kali of phosphor- 

 zuur ligt, indien een grond niet herhaaldelijk hetzelfde gewas in 

 dezelfde qualiteit en quantitcit voortbrengt. De grond in Rem- 

 bang geeft daarvan een fraai, als is het dan ook een onwelkom, 

 voorbeeld. 



De vraag is nu: hoe kan men den grond weer de vroegere vrucht- 

 baarheid teruggeven. Door mest of door aanleg van nieuwe bos- 

 schen. Vóór de uitplanting kan men niet mesten, daar anders de 

 onkruiden te sterk groeien, de mest moet bij de plant gebracht 

 worden wanneer ze begint uit te groeien. Is de grond te droog 

 en bljjft de regen uit, dan helpt de mest ook niet. Verschillende 

 bemestingsproeven in andere landen gaven zeer uiteenloopende 

 resultaten. Bij proeven in Wageningen bleek kalisalpeter met 

 stalmest voordeelig. In Deli gebruikt men guano, maar de vraag 

 blijft echter of een herhaalde bemesting geen nadeeligen in- 

 vloed op de qualiteit zal hebben. De tot nu toe gepubliceerde 

 wetenschappelijke proeven geven geen antwoord op de vraag, wel- 

 ke mest voor tabak aangewezen is; integendeel laten ze zien dat 

 dit op deze wijze niet te krijgen is. Do andere factoren (losheid, 

 vochtigheid, ondergrond) en vooral het weer hebben te grooten in- 

 vloed om de werking van verschillende meststoffen met elkaar te 

 kunnen vergelijken. Prof. v. Bemmelen houdt een kaliumhumaat 

 voor geschikt. Men zou dit uit chloorkalium, kalk en turfstrooisel 

 kunnen bereiden. De bruikbaarheid van een mengsel van kalium- 

 sulfaat on kalk moet in 't groot nog beproefd worden. Met kali- 

 salpeter moet men voorzichtig zijn. 



Op Java en Sumatra zal een compostmest uit stalmest en ta- 

 baksafval mogelijkerwijze geschikt blijken te zijn. De Javanen 

 gebruiken met goeden uitslag een mengsel van stalmest met een 

 kleine hoeveelheid faecalien en strooasch op den lOen en 20en dag 



