— 452 — 



drukking der spiraalvormig ingerolde deelen van het blad. 

 Zij is in den regel zwaarder en dikker dan die welke aan 

 weerszijden van de middennerf aan de onderzijde van het blad 

 worden aangetroffen, zoodat zij op de doorsnede gemakkelijk 

 in 't oog valt en ook zonder dat men 't blad doorsnijdt reeds 

 met den nagel kan worden gevoeld. 



Op plaat 3 fig f. is een doorsnede van de bladschijf voor- 

 gesteld ; bij @ vindt men de kam op de middennerf aangegeven. 



Ook deze heeft niets te maken met de nerven van 't blad en 

 bestaat uit eenige lagen collenchymatisch verdikte cellen. 



De verschillende afbeeldingen die men in de literatuur aan- 

 treft van de plant, die gezegd wordt de cocabladeren van den 

 handel te leveren, wijken zoo zeer van elkander af, dat men 

 reeds dadelijk gaat twijfelen aan de identiteit der verschillende 

 gewassen die als zoodanig werden afgebeeld. 



Inderdaad kunnen zij tot niet minder dan 4 verschillende 

 vormen worden teruggebracht, die hierachter op plaat 1 — 3 zijn 

 weergegeven. De beide eerste afbeeldingen (pi. I) zijn aan de 

 literatuur ontnomen; de beide anderen (pi. 2 en 3) zijn genomen 

 naar bloeiende exemplaren gecultiveerd in 's lands Plantentuin. 



Geen cocaplanter op Java zal uit de eerste afbeelding de 

 Enjthroxylon coca herkennen, zoozeer wijkt zij af van de 

 plant die hier algemeen onder dien naam wordt gecultiveerd. 



Toch is deze werkelijk een afbeelding van de eigenlijke 

 cocaplant, die het eerst door Lamarck l ) werd beschreven en 

 door Cavanilles werd in teekening gebracht naar een exem- 

 plaar, door Joseph de Jussieu uit Peru meegebracht. De oor- 

 spronkelijke afbeelding van Cavanilles is mij niet bekend, doch 

 volgens Dr. Thiselton Dyer komt zij geheel overeen met een 

 andere in 1836 gegeven door Sir William J. Hooker in zijn 

 Companion to the Botanica! Magazine, vol. II t. 21, naar een 

 gedroogde plant ingezameld door Mathews in de omstreken van 

 Chinchao (Peru), welke teekening hier is weergegeven. 



1) Encyclopédie Méthodique 1 7S 6. 



