— 466 — 



bij analyses in planten aangetroffen werd, zijn en slechts tien 

 voor het leven en de ontwikkeling van deze geheel onmisbaar. 

 Deze elementen zijn : Koolstof, Waterstof, Zuurstof, Stikstof, 

 Zwavel, Phosphorus, Kalium (Potasch), Calcium (Kalk), Mag- 

 nesium en ten slotte IJzer. Alle deze zijn daarom voor de plant 

 onmisbaar omdat, wanneer één dezer elementen, welke ook, in de 

 naaste omgeving eener plant ontbreekt in zoodanigen vorm dat 

 het door de plant benuttigd kan worden, deze onmogelijk kan 

 blijven leven J ). Komen daarentegen alle deze elementen zonder 

 eenig ander, in geschikten toestand voor, zoo kan ook elke 

 plant daarin groeien, en vindt dan alles wat zij voor hare 

 ontwikkeling noodig heeft 2 ). 



Deze regel geldt echter strikt genomen slechts voor de negen 

 eerstgenoemde elementen, want met het ijzer in het eenigs- 

 zins anders gesteld. Ontbreekt het ijzer, zoo ontwikkelt zich 

 de plant wat vorm en grootte aangaat aanvankelijk geheel 

 normaal, doch de kleur der bladeren is een veel lichtere, 

 doordat zich geen voldoende hoeveelheid bladgroenkleurstof 

 (chlorophyl) kan ontwikkelen. Daar deze nu echter bij de 

 koolzuurontleding (de bron van alle koolstof in de plant) een 

 hoofdrol speelt, en de intensiteit dier werking afhangt van de 

 hoeveelheid chlorophyl in de bladeren aanwezig, zal een chlo- 

 rotische plant langzamerhand minder en minder voedingsmate- 

 riaal (zetmeel) vormen dan zij noodig heeft, en tengevolge 

 daarvan langzaam kwijnen en eindelijk sterven. 



Terwijl het gemis van een der 9 eerstgenoemde elementen de 

 ontwikkeling van de plant onmogelijk maakt, werkt ijzer gebrek 



') Slechts de koolstot' ontleent de plant aan de lueht en wel tengevolge 

 van de ontleding- van het koolzuur der lucht in de groene bladeren onder 

 den invloed van het daglicht. Alle de andere elementen neemt de plant 

 daarentegen uit den bodem op. 



*) Het schijnt misschien vreemd dat het Silicium (Kiezel) niet tot de nood- 

 zakelijke elementen voor de plant behoort, daar het toch in vele planten, o. a. 

 bij de Gramineen in groote hoeveelheid voorkomt. Toch kunnen zelfs deze 

 planten zich bij gebrek aan kiezel normaal ontwikkelen, zonder ook iets van 

 hun stevigheid te verliezen. De algemeen verspreide meening, dat het aan de 

 oppervlakte der geledingen afgescheiden kiezelzuur de stevigheid der stengels 

 zou verhoogen, berust op eene dwaling. 



