— 468 — 



houden. Zoo ontvangt elk blad minder dan het noodig heeft, dé 

 aangevoerde hoeveelheid wordt over alle nog groeiende bladeren 

 verdeeld en alle lijden in meerdere of mindere mate aan chlorose. 



Het tweede geval, dat de bodem wel ijzer bevat, maar in 

 een door de plant moeielijk ontleedbare verbinding, komt nu 

 en dan voor in de praktijk. Dat ijzer armoede zich echter 

 veel zeldzamer vertoont dan het gebrek aan een der andere 

 minerale bestanddeelen (Zwavel, Pliosporzuur, Potasch of Kalk) 

 laat zich gemakkelijk begrijpen uit de omstandigheid dat de 

 behoefte van een plant aan ijzer uiterst gering is. De hoe- 

 veelheid bladgroen toch in elk blad, in verhouding tot het 

 totale gewicht van dit orgaan, is zeer klein, maar bovendien 

 komt in het bladgroen ijzer in zóó minimale hoeveelheden voor, 

 dat het niet dan bij nauwkeurig onderzoek aan te toonen is, zóó, 

 dat er zelfs langen tijd aan getwijfeld werd of het wel daarin 

 voorkwam. 



Wanneer op een veld, met één zelfde plantensoort bebouwd, 

 chlorose optreedt, zoo vindt men slechts zelden dat alle planten 

 chlorotische verschijnselen vertoonen, doch wel dat deze zich tot 

 een meer of minder groot aantal exemplaren bepalen, die 

 zonder regelmaat te midden der groene planten verspreid kunnen 

 zijn. Bij oppervlakkige beschouwing zou dit tot de conclusie 

 kunnen leiden, dat in den bodem dus uiet de oorzaak van de 

 chlorose te zoeken was, omdat anders alle planten hetzelfde 

 moesten vertoonen. 



Dit zou echter slechts dan juist zijn, wanneer alle planten 

 eener zelfde soort of variëteit onderling volkomen aan elkander 

 gelijk waren; dit toch is volstrekt niet het geval, daar men 

 met volkomen zekerheid zeggen kan dat, evengoed als er ver- 

 schillen in uitwendige kenmerken bestaan tusschen elke twee 

 planten eener soort of variëteit, evenzeer de andere eigenschap- 

 pen der planten aan wisseling onderhevig zijn. Deze laatste 

 omstandigheid wordt vaak te veel uit het oog verloren, vooral 

 bij die gevallen van plantenziekten, welke aan parasieten te 

 wijten zijn. De reden hiervan moet men voorzeker daarin 

 zoeken, dat die verschillen in eigenschappen zich niet, zooals 



