— 503 — 



voorkomende Palaquium oblonyifolivtm {Isonandra gutta, var. fob 

 oblonga de. Vriese). welke na verwant is aan de echte /. gutta 

 maar o. a. een andere vorm van bladen heeft. Vroeger beschouwde 

 men haar slechts als eene variëteit der getah van Singapore. Eene 

 aanvulling van Hooker's diagnose is trouwens reeds in 1886 gepu- 

 bliceerd (in de Ann. du jardin botanique de Buitenzorg, vol V.). 



Over de toekomst der getah-pertja sprekend, zegt 8. het vol- 

 gende. 



„Les défrichements de la zone interessante des forèts malaises 

 „marehent a grands pas; 1'indigène, en coupant tous les arbrcs 

 „a peu pres exploitables qu'il a rencontres et en agissant de mê- 

 „me vis-a-vis de leurs repousses, c'est-a-dire en les empeehant de 

 „parvenir a 1'état adulte. a. ainsi dire. supprimé. depuis une 

 „quarantaine d'années, leur reproduction et leur multiplication. 



„Les gommes telles que celles utilisées au début dans l'mdustrie 

 „ne se trouvent plus qu'exeeptionnellement ; celles qui les ont rem- 

 „placées auront Ie même sort avant une quinzaine d'années. Les 

 „exportations commencent a cesser de proche en proche dans les 

 „ports malais. Les insuffisantes plantations entreprises aux Indes 

 „néerlandaises sont formées surtout, non des meilleures espèces, mais 

 „de celles dont Ie latex est Ie plus abondant, c'est-a dire des moins 

 „bonnes. La Télégraphk sousmarine est, en sonime, a la veille 

 „de se voir privée de celles qui lui sont indispensable dans 1'état 

 „de la science, et les origines de ces guttas sont restées mal con- 

 ,.nues. 



Dit is in hoofdzaak juist, maar het gecursiveerde is dat niet. 

 en verdient eene kleine rectificatie. 



Er zijn indertijd, toen de I gutta op Singapore nog niet geheel 

 verdwenen was, twee exemplaren van Hooker's plant van daar 

 naar Buitenzorg overgebracht, en nu moge het overal elders uit- 

 gestorven zijn , hier verheugt zich dit kostbare gewas in eene goede 

 gezondheid. Uit de zaden, door deze twee pracht-exemplaren voort- 

 gebracht zijn getah-pertja aanplantingen te Tjikeumeuh en Tjipetir 

 aangelegd en de proeftuinen bestaan dus , voor een goed deel ten min- 

 ste niet uit ,,des espèces moins bonnes", maar uit dezelfde plant 

 waarvan S. beweert dat zij de eenige soort is „dont Ie latex 

 coagulé ait recu la sanction de la prattere". Dit is trouwens 

 wat te veel gezegd ; in de laatste 30 jaar is er zeker geen druppel 

 getah der plant van Singapore uitgevoerd, en er zijn dus andere 



