— 531 — 



de Boeloe ongko wilden informeeren en een paar bladeren en 



liefst ook een weinig melksap der onder dien naam bij de inlan- 

 ders bekende plant naar Buitenzorg wilden zenden, met op- 

 gave of de plant vergiftig geacht wordt. Wel is in 's lands 

 Plantentnin geen Artocarpus venenosa aanwezig '), maar 

 hier in het herbarium is toch voldoende materiaal, om het ge- 

 zondene te vergelijken, nl. een gedroogd takje door Zollixger 

 eigenhandig in October 1844 te Malang verzameld, en dus af- 

 komstig van dezelfde plant, die voor de botanische beschrij- 

 ving dier soort gediend heeft. Iedere aanwijzing, Boeloe óngko *) 

 1 u-treffend, kan er toe bijdragen de nog zoo duistere en voor 

 de wetenschap belangrijke quaestie der al of niet vergiftigheid 

 van Artocarpus voienosa ZOLL. et Mor. uit de wereld te helpen. 

 Moge dit spoedig het geval zijn ! 



M. (treshoff. 



') De plant onder dien naam in den tuin voorkomend; va .rschijnlijk 

 dezelfde, in den catalogus van 1866 (bl. 85) genoemd, is niet de boom van 

 Zi'LI.inger. maar volgens Dr. Bcrck na verwant aan Artocarpus eJastica Rvpt, 

 die volgens Filet (2de editie, no. 1307) in het soendaneesch Boeda heet. Het 

 melksap van dezen boom is niet vergiftig. De twijfelachtige A. tylophylla MrQ. 

 i* noch in den tuin, noch in het buitenzorgsch herbarium te vinden. Ia 

 Britsch-Indië komt A. venenosa niet voor, zij wordt ten minste niet genoemd 

 in de monographie van dit geslacht, die door Dr. Kixo, directeur van den 

 Plantentuin te Ca'.cutta. geschreven is. 



*) De naamsafleiding van indische planten is een niet te verwerpen hulp- 

 middel om hare eigenschappen te leeren kennen, dat men echter m t voor- 

 zichtigheid hanteeren moet, omdat niet altijd de afleiding, die de meest waar- 

 schijnlijke is, ook werkelijk de ware is. Aingaande de javaansche plantenna- 

 men dank ik reeds belangrijke gegevens aan den heer L. Th. Maijer, den 

 kundigen beoefenaar der javaansche taal. Aangaande den naam Boeloe otujko 

 schrijft de heer Maijer het volgende: 



„Van den „Boeloe ongko", liever 9 6ngk6V of beter nog „dngkógh" heb ik 

 „wel eens gehoord, ofschoon ik den boom niet ken. „Onghógh" beteekent : 

 „zwellen, zwelling, enz. zoodat het wel mogelijk is dat het melksap van dezen 

 „boom vergiftige eigenschappen heeft, daar de naam eene „Boeloe" soort aan- 

 , .geeft, die zwellingen veroorzaakt. 



„Zoo is „Oepas-Antjar" afgeleid of liever samengesteld uit: „Oepas" = gift, 

 „vergift, giftwalm, enz. (eig. het werkzame, doodende bestanddeel dei vergiften.) 

 „en „Antjar" = stijf, verstijfd, enz. zoodat de „0< pas-Antjar" dus een boom 

 „moet zijn. wien^ giftige sappen verstijvend werken - '. 



Dit laatste is werkelijk het geval. 



