— 572 — 



OVER DE OPNEMING VAN VRIJE STIKSTOF UIT DE 

 LUCHT DOOR LEGUMINOSEN. 



Verscheidene onderzoekers hebben in de laatste jaren aange- 

 toond, dat peuldragende gewassen (Leguminosen) in staat zijn de 

 gasvormige stikstof der atraospheer op te nemen, welke opneming 

 geschiedt niet behulp van zekere micro-organismen, wier tegen- 

 woordigheid zich openbaart door het optreden van knolletjes aan 

 de wortels. Over het feit zelf kan kwalijk meer twijfel bestaan, 

 waar het echter eene zaak geldt van zoo groot belang voor een 

 jnist inzicht in de voeding der plant, dient men de bewijsgronden 

 zoo veelvuldig en zoo afdoend mogelijk te maken. 



Men heeft bij de bedoelde onderzoekingen tot nog toe steeds 

 gebruik gemaakt van de indirecte methode, bij welke de opne- 

 ming der vrije stikstof werd geconcludeerd uit de resultaten der 

 gezamenlijke analysen van bodem, zaad en plant. Het spreekt 

 echter van zelve, dat men ook eene directe methode kan volgen, 

 waarbij men Leguminosen laat groeien, in eene bepaalde en in 

 samenstelling nauwkeurig bekende hoeveelheid lucht; uit vergelij- 

 kende analysen dier lucht vóór en na de proef moet dan het directe 

 bewijs vallen af te leiden, dat de plantjes welke tijdens de proef 

 zijn gegroeid vrije stikstof' uit de lucht hebben opgenomen. Dit 

 directe bewijs is thans geleverd, in eene mededeeling gedaan door 

 Th. Schloesiug jr. en Em. Laurent aan de Pransche Akademie van 

 wetenschappen, den 17en November j. 1. 



De proeven werden gedaan met eene soort dwerg-erwten, die men 

 het gemakkelijkst in de toestellen kan laten groeien. Er deden 

 zich bij het experimenteeren een groot aantal moeielijkheden voor, 

 hoofdzakelijk hierdoor veroorzaakt, dat men, om zeer nauwkeurig 

 het stikstofverlies te kunnen bepalen, met zeer kleine hoeveelheden 

 lucht moet werken. Daarbij is het nu weder uiterst moeielijk de 

 voor de planten gewenschte verhoudingen van zuurstof en kool- 

 zuur der atmospheer tijdens de proef te bewaren. In beide op- 

 zichten worden namelijk door de kieming der zaden en den groei 

 der erwten-planten, veranderingen in de omringende lucht te- 

 weeggebracht. 



Het is hier niet de plaats om aan te geven hoe Schloesing en 

 Laurent de bedoelde moeielijkheden bij hunne experimenten heb- 

 ben weten te overwinnen. Genoeg zij het te zeggen, dat hunne 



