gelegen zoude zijn, voor aan te wijzen is. Wortelparasieten of andere 

 rietziekten zijn blijkbaar niet de oorzaak, chemische eigenaardig- 

 heden van den grond, (hoog zoutgehalte, zure reactie, hoog gehalte 

 aan oplosbare ferro-verbindingen) zijn niet aan te toonen, de aan- 

 plant is goed verzorgd, heeft water genoeg, enz. 



Het blijkt dat de physisch goede gronden bij microskopisch 

 onderzoek daardoor gekarakteriseerd zijn dat de fijnere deeltjes van 

 den grond, (deeltjes waarvan de afmetingen kleiner zijn dan Vio m.M.) 

 in meer of minder grooten getale tot conglomeraten te samen zijn 

 gekleefd. Naarmate deze vorming van conglomeraten vollediger heeft 

 plaats gevonden, is de grond physisch beter. Naarmate daarentegen 

 deze fijnere gronddeelties zich meer vrij van elkander en dus 

 bewegelijk ten opzichte van elkander bevinden, wordt de grond 

 physisch slechter. In de uiterste gevallen van ongunstige physische 

 structuur, wordt er zoo goed als geen conglomeraat meer in den 

 grond aangetroifen, do geheele grondmassa bestaat uit een verza- 

 meling deeltjes die onderling volstrekt geen verband vertoonen. 



Deze resultaten die wij hier in het kort samenvatten, stemmen 

 volkomen overeen met de resultaten die Wollny verkreeg bij zijne 

 in andere richting aangestelde onderzoekingen omtrent grond- 

 gesteldheid. 



Wollny bevestigde door zeer talrijke detailonderzoekingen de 

 reeds lang heerschende opvatting dat de beste gesteldheid van den 

 bouwgrond die is, waarbij de afzonderlijke gronddeeltjes tot kruimels 

 vereenigd en deze kruimels tamelijk los op elkander gestapeld zijn. 



In het algemeen laat zich volgens Pitscii ^) omtrent de voor 

 de plantengroei gunstigste gesteldheid zooveel zeggen dat deze geka- 

 rakteriseerd is door een dubbel net van kapillairen en van wijdere 

 niet kapillaire tusschenruimten tusschen de bodemdeeltjes. Het 

 totale volume, zoowel van de kapillaire als van de niet kapillaire 

 holten, moet groot zijn, en dan moeten verder nog de grootere holten 

 door de geheele grondmassa verdeeld zijn, zoodat zij overal met de 

 kapillairen afwisselen. 



1) Van landbouwkundige gezichtspunten uit wordt de structuur van den budom (vodr 

 zoover mij bekend) verieweg het beste behandeld door Piisch Theorie der Bodenhearheitunj 

 Drcsdifi 1884. 



Vrij wel alles wat door Wollny en zijn leerlingen over bodemstructuur geschreven is, 

 verheft zich niet boven gewone detailonderzsckingen, evenzoo do meeste andere mij bekende 

 publicaties over dit onddrwprp, zoo bijv. de zeer lijvige verhandeling van Mitsciierlich, f7«/er« 

 SHcJtungeii iiber die phijsikalischen Bodeneitjenscha/ten LaiidirirlJiscJia/tlicJie Jahrhücher 1901. 



ïn het algemeen is op het grootste geiJeelte dor literatuur over bodemstruduur de 

 Scherpe kritiek van Adolf Mayeu volkomen toepassplijit (Mayer. Agriliulturclu-mie 5e Auflagell 

 Seite 8). „die verdienstvollon Unt.^rsuchungen zeigen gar biiufig die . . Alternative, welche 

 der Feind ist jeder wissrnschaftlicheu Anregung: Seltslverstündlich odcr u»nu(~e Gelehr- 

 samkeit. Mir pcrsonlicli fiillt es schwer, einen groszon Anlauf zu nebmen, um schlieselich zu 

 Itoweisen, da§3 die Sonne warm und der Regen nasz ist." 



