20 



kruimelvorming berust voor een aanzienlijk deel de oude contro- 

 verse omtrent de beteekenis van de humus in den grond. 



De landbouwkundigen die volhielden dat de humus in den grond 

 gunstig werkte op de physische gesteldheid, hebben zich altijd be- 

 roepen op gronden waar geen aanslibbing plaats vond en consta- 

 teerden daar verbetering van de physische gesteldheid bij humusver- 

 meerdering en achteruitgang van de structuur bij humusvermindering. 



De landbouwkundigen die de beteekenis van de humus bestre- 

 deu 1) beriepen zich daarbij steeds op het zeer gei ing humus- 

 gehalte van de buitengewoon vruchtbare gronden, waar regelmatige 

 sterke rivierslibtoevoer plaats vond. 



Volgens onze onderzoekingen is het plausibel aan te nemen 

 dat wij in deze uitzonderingsgevallen met kruimelvorming door 

 ferrisilicaat (of eenige andere oorzaak) te doen hebben. Waar 

 voldoende kruimelvorming in den grond door ferrisilicaat (of op 

 eenige andere wijze) tot stand komt, is humus overbodig, waar 

 dergelijke oorzaken echter achterwege blijven, zooals in het mee- 

 rendeel der oude cultuurgronden het geval schijnt te zijn, is 

 de landbouw op humustoevoer tot den grond aangewezen, ten einde 

 de structuur in stand te houden en eventueel te verbeteren. 



Behalve een kruimelvorming door humusstoffen of door ferri- 

 verbindingen kan inde natuur ook nog op andere wij ze kruimelvor- 

 ming tot stand komen. 



Wanneer wij de kleigronden met korrelstructuur, in water 

 opschudden en aan deze suspensie wat sterke kaliloog toevoegen, 

 verkrijgt men een vlokkig neerslag, dat zeer mooie kruimelstruc- 

 tuur vertoont. De klei coaguleert. 



fïet ligt voor de hand aan te nemen dat de oppervlakte van 

 de kleideeltjes door de sterke loog wordt aangetast; een deel van 

 het kiezelzuur gaat in oplossing (zooals direct langs chemischen weg 

 aangetoond kan worden) en de kleideeltjes kleven tezamen door het 

 aluminium-hydroxyde dat uit het aluminium-silicaat onder de 

 inwerking van het alkali ontstaat. 



Voegt men aan de suspensie wat sterk zuur toe, bijv. zwavel- 

 zuur of chroomzuur, dan coaguleert de klei ook, en vertoont onder 



1^ Knop. Beitrage zur Kentniss der Ackercrden . 



Landwirthschaltliche Versu<ïhsstationcn XVI. 1874. 

 , Uebor die Bedeutung des Humus. 



Landwirthschaftliche Versuchsstationen XV. 1&72. 

 „ Analysen vom Kilabsatz. 



Landwirtlischat'tlicho Versuchsstationen XVU. 1874. 

 Teïers. Ueber don Mlschiamm. 



Ivandwiithscbaftliclie Yersuclisstatiocen lU 18G1. 



