22 



Naarmate deze kalk uitgewasschen wordt, gaat langzamerhand de 

 structuur van den grond achteruit. Volgens de onderzoekingen van van 

 Bemmelen verdwijnt in 20 a 25 jaar uit de bouwlaag van nieuw ingepol- 

 derde zeekleigronden 1% koolzuur aan kalk en magnesia gebonden. 

 Dergelijke versch ingepolderde zeekleigronden geven gedurende 

 lange tijden zeer rijke oogsten, zonder bemesting of bij bemesting 

 uitsluitend met kunstmest. 



Op den duur echter naarmate de structuur van de grond tf ge- 

 volge van het uitwasschen der kalk achteruitgaat, moet voor voldoende 

 kruimelvorming door humus gezorgd worden en moet men overgaan 

 tot rationeelen landbouw met stalmest of groene bemesting. 



Over dezen achteruitgang van de physische structuur van de zee- 

 kleigronden vinden wij het een en ander bij Mansiiolt. i) 



Nadat er over gesproken is hoe op versch ingepolderde gron- 

 den dikwijls gedurende 50 a 100 jaar roofbouw wordt gedreven, 

 maar hoe ten slotte de voorraad bsschikbaar plantenvoedsel toch 

 uitgeput raakt, zeggen schrijvers het volgende: ,,Mit der verminderten 

 Fruchtbarkeit geht die Verschlechterung des physischen Zustandes 

 des Bodens Hand in Hand. Die köstliche Gare der neueren Polder 

 ist schon langst verloren gegangen, der Boden wird zaher und 

 undurchlassiger, so stark, dass in den altesten Poldern eine 

 Art Bodenkrankheit entsteht, die in Ostfriesland und Holland 

 zucht genannt wird und darin besteht, _das3 der Boden an be- 

 slimmten Stellen voUstiindig steif und undurchlassig wird und 

 eine so grosse Wasserkapazitat besitzt, dass die betreffende 

 Stellen noch tief im Fi ühjahr wegen der grossen Nasse nicht bebaut 

 werden kunnen. Trocknen diese Stellen im Sommer endlich aus, 

 dann sind sie steinhart, der Boden erhalt Risse und Spalten und 

 die Vegetation verdorrt. 



In den neu eingedeichten Poldern kommt diese Bodenkrank- 

 heit nicht vor, auch nicht in den Poldern deren Sandgehalt grösser 

 ist als 30 bis 40%. Hauptsachlich also in den Poldern, die einen 

 hohen Thongehalt besitzen und über 100 Jahre alt sind. Doch auch 

 auszer diesen krankhaften Stellen ist der Boden in diesen alteren 

 Poldern steif, nasz, ungar und deshalb wenig ertragreich". 



D(! grondoorzaak van den achteruitgang van dergelijke zee- 



J) L). R. Mansiiolt en A. J. Man.shoi.t. Die Stiokstofferniihrung der landwirtschaft- 

 liehen Kulturpflanzen. bremen 1895. 



Het boelvje is oorspronkelijk in het Hollandscli als antwoord op een prijs-vraag geschreven. 



Op de mededeelingen in dit werkje voorkomende omtrent achteruitgang van «Ie structuur 

 van kleigronden ten gevolge van langdurige bebouwing zonder stalmest, werd ik kort na het 

 Congres te Soerabaia door den Heer BouBicius opmerkzaam gemaakt. 



