II 



maar ook de resultaten van scheikundige onderzoekingen heb ver- 

 meld, ja zelfs, ho7Tibile dictu, mij aan scheikundige onderzoekingen 

 heb gewaagd. 



MoLEscHOTT heeft eens gezegd: dat de wetenschap niet voor een 

 kaste van geleerden, maar voor het geheele volk bestemd was, en 

 zoo ergens, dan is dit zeker bij de landbouwwetenschap het geval. 

 Een zuiver botanische studie, die alleen door botanici, een zuiver 

 chemische studie, die alleen door chemici, een zuiver technische 

 studie, die alleen door technici genoten worden kan, heeft voor 

 den laadbouwpracticus geen of ternauwernood waarde. 



De landbouwer heeft in den regel niet te maken met zuiver 

 plantenphysiologische, mycologische, bacteriologische, entomologische, 

 chemische, meteorologische of technische problemen, hij heeft te 

 maken met gecoraplic erde kwesties, die zoowel op het eene als op 

 het andere gebied liggen. 



Voert men bij wetenschappelijke onderzoekingen ten dienste 

 van den landbouw de scheiding te ver door, verbiedt men den bo- 

 tanist zich, waar hij dit noodig oordeelt, met scheikundige of met 

 praktisch landbouwkundige kwesties bezig te houden, of wenscht 

 men dat de scheikundige zich angstvallig tot anal3^tisch-chemische 

 onderzoekingen beperkt, dan veroordeelt men daarmede m.i. den 

 wetenschappelijken onderzoeker feitelijk tot onvruchtbaarheid. 



Dergelijke streng gespecialiseerde onderzoekingen drag n uit 

 den aard der zaak in den regel een zoo éénzijdig karakter, dat er 

 voor den prakticus niets mee aan te vangen is, zoolang zij niet 

 overgegoten zijn ia een anderen vorm, waarin het verband met an- 

 dere onderzoekingen op ander gebied beter uitkomt. 



M.i. is hij, die het een of ander onderzoek verricht, de aange- 

 wezen man om de draagwijdte er van te beoordeelen, om liet ver- 

 band van deze onderzoekingen met de resultaten door andere 

 onderzoekers op ander gebierl verkregen in het rechte licht te stellen 

 en om oriënteerende onderzoekingen op ieder gebied, waar hij dit 

 noodig oordeelt, te entameeren. 



De waarde van een onderzoek hangt in den regel niet zoozeer 

 af van het aantal en de nauwkeurigheid der verrichte onderzoe- 

 kingen, als wel van den aard dezer onderzoekingen en van de 

 conclusies, die men er uit trekken kan. Ook bij wetenschappelijke 

 onderzoekingen is overleg het halve werk en wanneer men er maar 

 op los onderzoekt, zonder zich er steeds goed rekenschap van te 

 geven, wat men eigenlijk met zijn onderzoekingen beoogt en wat 



