39 



zoodat men naar de praepareernaald moet grijpen om een inzicbt 

 in de structuur van deze vormingen te verkrijgen. 



Behalve de misvormingen, die voornamelijk aan de dikke wortels 

 en de bezemvorming, die voornamelijk aan de dunne wortels optreedt, 

 vertoonen ook de wortelharen hoogst eigenaardige (eveneens reeds 

 in de voordracht over de waterverzorging van de rietplant vermel- 

 de) abnormaliteiten. 



In fig. 8 zijn afgebeeld eenige wortelharen van riet dut gegroeid 

 is in grond met mooie kruimelstructuur. De teekening werd ver- 

 vaardigd naar een praeparaat van riet, gegroeid in krandjangs 

 met grond uit den proeftuin Kagok 1901 — 1902. In talijke andere 

 gevallen, (krandjangculturen in Probolioggo, zoowel als riet her- 

 komstig van verschillende ondernemingen of voor infectieproeven 

 met wortelschiramels gebruikte laboratoriumcultures) had ik gelegen- 

 heid dergelijke normaal ontwikkelde wortelharen waar te nemen. 



]n lig. 9 zijn afgebeeld, bij dezeltde vergrooting, eenige wor- 

 telharen, gegroeid in krandjangs met grof zand gevuld. 



Wij zien hoe de wortelharen hier nog iets, maar niet noemens- 

 waard langer zijn dan in den proeftuingrond. 



In fig. 10—18 zijn afgebeeld, ook weer bij dezelfde vergrooting, 

 eenige wortelharen van riet gegroeid in krandjangs met tN^pischen 

 wortelrotgrond. Wij zien hoe de wortelharen kort, verwrongen, 

 soms vertakt zijn, een abnormaal dikken wand vertoonen en hoe de 

 oppervlakte van de wortelharen geheel bedekt is met zeer kleine 

 gronddeeltjes, die er aan vastkleven of er eenigermate ingedrongen zijn. 



Deze in fig. 10 — 18 afgebeeldde gevallen zijn extreem, atkom- 

 stig uit de krandjangculturen met Kaliwoengoegrond, hier aan 

 het proefstation aangezet. Dergelijke extreeme gevallen zijn echter 

 volstrekt geene uitzonderingen, maar er komen naast deze uiterste mis- 

 vormingen altijd talrijke overgangen tot de normaal gevormde 

 wortelharen vcor. 



Deze overgangsstadiën vertoonen dikwijls eene merkwaardige 

 overeenkomst met de welbekende vergroeiingen van de wortelharen 

 met bodemdeeltjes, waarop het eerst door Sachs *) de opmerk- 

 zaamheid werd tjevestigd. 



*) Een speciaal onderzoek lle^ft Sachs voor zoover ik, met de nuj ten dienste staande 

 literatuur kan nagaan, hier niet pan gewijd. 



(In de lijst der publicaties van SaCiis door Goedel in zijne necrologie Flora 1897 gegeven 

 vimi ik ten minste geer.e verhandeling vermeld, woarvan de titel cene aauwijzins geeft dat de 

 resultaten van een speciaal onderzoek omtrent deze vergroeiingen van de wortelharen met de 

 gronideeltjes daarin neerselegd zouden zijn). 



Het eerst maakt Sachs naar ik meen melding van deze vergroeiingen in het Lehrbuch der 

 Botanik. Op bl . 360 van den 4en druk (1874) vinden wij dergelijke vergroeiingen afgebeeld 

 voor de rhizoïden van een mos. 



