4Ó 



Deze beroemde plantenphysioloog toonde ook aan dat de wor- 

 tels, die aan de oppervlakte van een marmerplaat groeien, door de 

 afscheiding van zuren het marmer aantasten kunnen, en hij schrijft 

 aan de bewuste vergroeiingen van do wortelharen met de grond- 

 deeltjes de rol toe, dat door dit innige contact de noodige voedings- 

 zouten gemakkelijker aan de gronddeeltjes kunnen worden onttrokken. 



Het komt mij echter voor dat deze vergroeiingen van de wor- 

 telharen met de gronddeelrjes lang niet zoo algemeen verbreid zijn 

 als Sachs vermoedde en als men in de hand- en leerboeken over 

 landbouwkunde gewo(mlijk vermeld vindt. 



Bij suikerriet en maïs komen zij ten minste op pb3"sisch mooien 

 grond zoo goed als niet voor en vertoonen zich speciaal op i^hysisch 

 slechten grond. 



Bij een uitvoerig onderzoek omtrent de wortelharen (rhizoïden) 

 van eenige levermossen ^) heb ik indertijd dergelijke vergroeiingen 

 niet geobserveerd. Haberlant beeldt in de P hij Biologische Pflanzen- 

 anatomie als voorbeeld van deze vergroeiingen van de wortelharen 

 met gronddeeltjes, deze niet af bij eene plant die in den grond groeit, 

 maar bij eene plant die normaal aan muren en rotswanden voor- 

 komt. (Linaria Cymbalaria), Het is niet onwaarschijnlijk, dat de 

 wortelharen hier tevens den rol van hechtorganen vervullen. 



Het komt mij dan ook plansibel voor om voorloopig aan te nemen, 

 dat waar wij werkelijk vergroeiingen van wortelharen met grond- 

 deeltjes observeeren, deze opgevat moeten worden als misvorming 

 van het wortelhaar, tengevolge van eenen abnormalen mechanischen 

 weerstand van den grond. Volgens mijne waarnemingen vergroeit 

 een normaal wortelhaar niet met de gronddeeltjes, hoogstens kan 

 er kwestie van zijn dat, tengevolge van slijmafscheiding -) aan de 

 oppervlakte der wortelharen, kleine gronddeeltjes aan de oppervlakte 

 vastkleven. 



Waar wij waarnemen dat de gronddoel jes zoodanig aan de wortel- 

 haren vastgehecht zijn, dat zij door voorzichtig afspoelen met water 

 niet worden verwijderd, zal men m. i. meestal te doen hebben met een 

 analoog verschijnsel als bij de misvormingen van de dikke rietwortels, 

 dat namelij k ten gevolge van den mechanischen weerstand van den grond 

 de gronddeeltjes in den wand van het wortelhaar gedrukt zijn. De dik- 



1) Kamerliso. Zur Physiolojio und Biologie dor Marchantiaceëa . Flora 1897. 



Voor de rliizoïden der Marchantiaceen vind ilc ook nerg'ens deze vergroeiingen vermeld, 

 hoewel juist altijd deze rhizoiiien zeer de aandacht hebben gctrukken en herhaaldelijk aan 

 onderzoekingen werden onderworpen. 



2) Over slijraafdcheiding aaa de oppervlakte van wortelbarca werden door Sohwarz eenige 

 onderzoekingen verricht. 



