49 



grindgronden) deze twee zoozeer uiteenloopen, dat dergelijke bepa- 

 lingen voor ons slechts relatieve waarde hebben. 



Het eenvoudigste is hier om op de wijze, die reeds terloops 

 vermeld werd in de voordracht over het wortelrot, (Congres Soe- 

 rabaia 1901) den natuurlijken toestand zooveel mogelijk na te bootsen, 

 en in den te onderzoeken grond onder den invloed van de verdam- 

 ping een waterbeweging van beneden naar boven, dus tegengesteld 

 aan de richting van de zwaartekracht, op te wekken. 



Deze waterbeweging in den grond, waarmede wij hier te dcen 

 hebben, vertoont eene groote analogie met de waterbeweging in de 

 plant. Ook daar hebben wij eene opstijging van het water tegen de 

 richting van de zwaartekracht in, onder den invloed van de verdam- 

 ping der bladeren . 



Eene nauwkeurige kennis van het probleem der waterbeweging 

 in de plant ^) is dan ook wel in staat om in menig opzicht in de 

 waterbeweging in den grond een beter inzicht te geven. 



De door mij gebruikte methode is gebaseerd op eene bij de 

 studie der beweging ia de plant reeds zeer lang bekende -) en 

 ook in 1900 op het congres te Semarang gedemonstreerde methode. 



Wij laten water verdampen aan de oppervlakte van een poreus 

 lichaam en wekken hierdoor eene zuiging op. Onder den invloed van 

 deze zuiging laten wij water door den te onderzoeken grond heen 

 filtreeren. 



In de figuur hier achter is een bekerglas voorgesteld gedeelte- 

 lijk met water gevuld, waarin een glazen buis is gezet die aan 

 weerskanten door eene ingegoten gipsprop is afgesloten. Tusschen de 

 gipspr'oppen bevindt zich de grond dien wij op hare doorlatendheid 

 willen onderzoeken. De oppervlakte van het water in het beker- 

 glas is met een dun olielaagje bedekt. Naarmate nu aan de opper- 

 vlakte van de bovenste gipsprop water verdampt, onttrekt deze 

 water aan den grond, de grond onttrekt op hare beurt water aan 

 de onderste gipsprop en deze zuigt zich voortdurend opnieuw vol 

 uit het water in het bekerglas. 



1) Vergelijk de voordracht over de walerTcrzorgins van de rietplant en de speciale literatuur, 

 o. a. Kamerlisg zur Physiologie uad Ijiologie der Marchantiaceën. Flora 1S97. 



, OberfUichen spannunij und Cohiision. Botanisches Centralblatt 1S98 en de 



tallooze (naar schatting om-treeks 200) kleine en grooie origiceele publicaties Tan Askesast. 

 UÖHM, Dixojf ASD Jolt, Elfvisg, Errera, Godlewski, Hales, R. Hartig, Th. Hartig, 

 HoFMEisTER, Jaxse, Ad . Mayer, Mohl, Rauweshofk, Sachs, Scueit, gcnLEiDEjr, Schwesdkser, 



StEISBRISCK, STRAZBIRÜER, ZlM-MEKMANX, CDZ. BDZ 



2) Liebig, Th. Hartig en Böhm hebben er het eerst gebruik van gemaakt, de metbode is 

 later door Askexasy verbeterd. Hales nam 17 j jaar geleden ook reeds overeenkomstige proeven 

 ■waarbij echter nog geen scherp onderscheid werd gemaakt tusschen opstijging in een ledig 

 capillair svsteem en beweging tengsvol^e van evcnwichtsstoringen in een gevuM dito. 



