66 



volume. "Wij neraen in de buizen waarvan de doorlatendheid 

 afneemt, geene contractie van den grond waar, den grond blijft 

 overal onmiddellijk aan het glas en de gipsproppen aangesloten. 



Dit verschijnsel, dat de doorlatendheid van een bouwgrond 

 afneemt tengevolge van inwendige verschijnselen, zonder dat het 

 totale porenvolume vermindert, zoude ik met den naam sluiten van 

 den grond willen bestempelen. 



Terwijl bij het zetten van den grond, (vergelijk de schema's in 

 Hoofdstuk I) wel vermindering van het porenvolume plaats vindt, 

 dus ook macroskopisch waarneembare en experimenteel aantoonbare 

 (vergelijk de literatuur over grondstructuur, o. a. Wollny) con- 

 tractie plaats grijpen moet, treden bij het sluiten van den grond 

 dergelijke verschijnselen niet op. 



Wij kunnen ons voorstellen dat bij het intensieve uitdrogen 

 dat bij het uitzuren den hoofdrol speelt, de afzonderlijke korrels en 

 kruimels door capillariteitsverschijnselen i) tezamengezogen zijn tot 

 kleine steenharde kluitjes, die dus uit vast aaneengesloten grond- 

 deeltjes bestaan. 



Het is nu hier de kwestie in hoeverre deze kluitjes geheel in korrels 

 uiteenvallen, zoodat daarbij de oorspronkelijke wijde poriën die 

 zij tusschen zich inlieten geheel verdwijnen, om plaats te maken 

 voor tallooze zeer enge poriën (waarin het water een zeer groeten 

 wrijvingsweerstand ondervindt) of dat zij uiteenvallen in krui- 

 mels en korrels, waartusschen minder maar wijdere poriën over- 

 blijven. 



In ieder geval, de verklaring van het verschijnsel nog daargelaten, 

 heeft de grond met korrelstructuur, behalve de neiging om zich te 

 zetten (die wij in de schema's in Hoofdstuk I weergaven maar niet 

 experiementeel vervolgden 2) ook neiging om zkJi te sluiten. 



1) Op analoge vei'schijnselcn in de plantenphysiolrgie wprcl door mjj opmerkzaam ge- 

 maakt in eene kleine voorloopige raededeeling. Zur Physiologie uiid Biologie der ZcUmenihran 

 Bot. Ceniralhlatt 1897. 



Hier werd bijv, gewezen op het aan iedereen, die wel eens microskopisch gewerkt beeft, 

 welbekende verechijnsel, dat twee schcone dekglaasjes waartusschen zich zuivere alcohol of 

 gedistelleerd M'ater bevindt, tengevolge van de verdamping van deze vloeistof door capillariteits- 

 verschijnselen, zoo vast aaneengezogen kunnen worden, dat men ze slechts met moeite weer 

 scheiden kan. 



lilen kan in dergelijke gevallen soms zelfs Kewos'sche kleurringen zien optreden, dan 

 zijn de twe? glasoppervlakten elkaar dus plaatselijk genaderd tot op een afstand die niet ver 

 van de golflengte van hel licht afwijkt. 



Deze en dergelijke beschouwingen, die in hoofdzaak als juist erkend zijn, hebben den grond 

 gelegd tot eene geheel nieuwe opvatting omtrent vele hygroskopisclie verschijnselen (bijv. het 

 openspringen van meeklradcn, droge vruchten enz.) die men I)ij de plant waarneemt. 



Vergelijk do literatuur der laatste jaren over „Bewcgunysraechanismen o. a. Steixbuinck. 



2) Uver het verschijnsel dat wy als zich zetten vanden grond aanduiden, zijn talrijke onder- 

 zoekingen verricht, waarbij men meestal van directe bepalingen van het porenvolume of 

 van het volumegewicht van den grond uitging. 



