59 



termijnen door optelling uit de oorspronkelijke gegevens bepalen, 

 vermindert het aantal gegevens waarover wij beschikken. 



Wij zien hier wel dat de verdamping in de periode van 26 

 Augustus tot 1 September meer bedroeg dan in de periode van 1 tot 7 

 September, blijkbaar is dus de doorlatendheid van de grond overal 

 achteruit gegaan. 



Op welk tijdstijp deze verandering in de doorlatenheid onge- 

 veer ingetreden is, of deze geleidelijk in den loop van de twaalf 

 dagen (van 2ö Augustus tot 7 September) of schokgewijze afgeno- 

 men heelt, zien wij echter niet. 



Bij dergelijke getallenreeksen als de door ons hier bepaalde, die 

 op de eene of andere wijze varieëren, worden gewoonlijk de resultaten 

 min of meer gemaskeerd door toevalligheden, proef fouten, weersge- 

 steldheid enz. enz. 



Wij hebben om de algemeen gangbare uitdrukkingen van 

 QüÉTELET ') te gebruiken hier eene waarde die onder den 

 invloed van eene „cause constante" varieert, maar tevens onder den 

 invloed van diverse ^,causes accidentelles," afwijkingen vertoont van 

 de theoretische waarde. 



Zijn nu in het algemeen de variaties die onder den invloed der 

 „causes accidentelles" optreden, groot, en is de variatie die onder 

 den invloed van de „cause constante" plaats vindt, klein, dan is het 

 door de toepassing van gemiddelden mogelijk een aanzienlijk deel 

 der fouten te elimineeren. Onze correctie-methode berust op eene 

 bijzondere toepassing der gemiddelden -), en is, zooals trouwens 

 iedere correctie-methode, op de waarschijnlijkheidsleer 'gegrond. 



Wij bepalen achtereenvolgens het gemiddelde tusschen de 

 eerste en tweede, de tweede en derde, de derde en vierde term enz. 

 van de gevonden getallenreeks. Nemen wij nu weer het gemiddelde 

 tusschen de eerste en tweede, tweede en derde term, enz. van deze 

 nieuwe reeks dan verkrijgen wij, wat ik zoude willen noemen de 

 eecorrigeerde waarden. 



1) De beroemde statistiker die het eerst de variatiea aan metino'en van het menschelyk 

 lichaam vervolorie. De te^enwoordigre variabiliteitistatistiek (de Vries, OaltoS, Lcdwig, enz.) 

 is jreheel opgebouwd op de door Qcételet gelegde grondslagen. 



2) Een theoretische behandeling van de nier voorg^sldgen correctie, methode hoop ik 

 bij gelegenheid elders te publiceeren. De methode komt, zooals men bij nauwkeurige beschou» 



wing ziet, daarop neer, dat wij voor de term Pn van de reeks de waarde '/, t^u — 1 i '/i ^^ 'i 



-p '/, t^n ~T~ 1 substitueeren. 



De , causes accidentelles" werken op de drie termen in — 1, in en rn -p I op verschil- 

 lende wijze in, zoodat de door deze toevallige oorzaken veroorzaakte fouten voor een zeer aau- 

 zienlijk deel tegen elkander wegvallen. 



Wij zullen in een van de volgende hoofdstukken deze correctie-metlio Ie w>>der toepassen 

 en daarby dan tevens in eene graphische voorstelling het resultaat van de toepassing dezer 

 methode demonstreeren. 



