% 



Nijldelta-gronden waarop Knop en Peters ^) zich steeds beroepen 

 hebben, de structuur cok hoofdzakelijk op kruimelvorming door 

 ferri-silicaten berust. 



Hier op Java hebben wij menigen rietgrond met eene zeer mooie 

 structuur die niet op humuskruirael vorming berust. Ook van 

 Kemmelen attendeert er op, dat soms het humusgehalte van zee- 

 kleigronden in den loop van enkele tientallen jaren na de aanslib- 

 bing eene geringe toename kan vertoonen, terwijl de vruchtbaarheid 

 desniettegenstaande achteruitgaat. 



Wanneer echter de oorspronkelijke vruchtbaarheid van den grond 

 op humuskruimelvorming berustte, neemt men bij achteruitgang 

 van de vruchtbaarheid (wanneer er ten minste geen kwestie is van 

 speciaal gebrek aan stikstof, kali of phosphorzuur) ook achteruit- 

 gang van het humusgehalte waar. In dergelijke gevallen gaat de 

 vruchtbaarheid min of meer parallel met het humusgehalte. 



Dat de structuur van den grond in hoofdzaak op humuskruimel- 

 vorming berust, komt vooral voor bij: 



[. Nieuwe ontgonnen maagdelijke gronden die zeer lang met 

 een oorspronkelijke vegetatie (hetzij bosch of weidegras) bedekt waren. 



II. Bouwgronden die reeds lang in cultuur zijn, waar de struc- 

 tuur niet van nature door geregelde aanslibbing maar kunstmatig 

 door toevoer van groote hoeveelheden organische stof (stalmest of 

 groene bemesting) in stand is gehouden. 



In deze gevallen heeft dan uok een achteruitgang van het humus- 

 gehalte zeer ver strekkende gevolgen voor de vruchtbaarheid. 



1) Feters Ueher den Nilschltnim. Landwirtlischaftliche Versuchsstationen lU, 1861. 



Bij elementairanalvse bleek het veische I^ijlslib te bevatten 0,68-/0 koolsiof, dus om- 

 streeks 1,36"/.. organische stof, de daaruit gevormde bouwgrond (die dus reeds resten van 

 plantenwortels etc. bevatte) had een gehalte van 1,328 '/„ koolstof dus 2,65G7o o'ganisclie stof. 



Knop, Ueher die Ilechitiang des IJiinnis. Landwirthschaftliche Versuchsstationen XV 1872. 



Hier werd ook guwezen op het geringe humusgehalte in het Xijlslib en daaruit het volgende 

 geconcludeerd: 



„Nach den Vorstehenden aber, ebenso nus aUed< m, was bisjelzt mit Hilfe der Wasaer- 

 cultur uber die Erniiiirung der Pflaoze bekannt ist, komme ich zu dem Sfhluss, dass 

 die Factoren dor Fruchtbaikeit sammtlich in der chemischeb Mischnngund den physikalischen 

 Eigeuschaften der Mineralbesta-idtheile der Ackererde allein btgründet liegen. 



Der Humus ist kein Uifactor der Fiuchtbarkeit, snndern bertits eene Function der 

 Factoren der Fruchtbarkeit des Ackerbodens 



Hat eine Ackerenle von Natur einen hohen Humutgehalt, so sagt diese Thatsaahe aus, 

 dan ihr Ackei boden (die Summe aller in einer Ackererde enthaltenen Mineralbestandtheile) 

 schon frütier alle Eigenechalten besass, welche eiforderlich sind, um reichlich zu tragen. In 

 rein naturwisstnschafilirhf r Bzeiehung ist slso eine Ackereide van hohe Humusgehalt 

 einor solchen, die früher schon eene reichliche Ernte gab, gleich zu achten. 



Knop. Ancih/seii vom Isilahsaiz. landwirthschaftliche Versuchsstationen XVll 1871. 



In drie verschillende monsters ^ijlslib werd een humusgehalte gevonden van 0,230 en 



1,1' "/». 



Knop. Beilrcige sur Kennlniss der Aclcererden, Landwiithschaftl.che ^ ersuchsstationen 

 XVn 1874. 



llifr wordt de aandacht gevestigd op een drooglegging van een moer (La^o Fucino bij 

 Avezzino in de Abruzzen) waarvan de zeer vruchibare bodem slechts 0,:i "/j, humus bevat, 

 daarentegen in het minerale gedeelte 40,87u carbonaten tegen 50,2"/. siliceten. 



