83 



Wij zien dus lioe liet humusgehalte van een corspronkelijii 

 humusrijken grond blijkbaar vooral in de eerste jaren sterk achter- 

 uitgaat, ten slotte daalt het dan tot een minimum, waarbij het 

 humusverlies door ontleding en de humustoevoer door stoppels, 

 wortels, afgevallen blad, enz. tegen elkander opwegen. 



Dit minimum is voor verschillende grondsoorten en bij verschil- 

 lende landbouwsystemen verschillend; wij kunnen echter aanne- 

 men, dat het slechts zelden lager dan 1% en wei nooit hooger dan 

 3% ligt. 



Het is nu de kwestie waarop deze achteruitgang van het hu- 

 musgehalte berust. 



Het antwoord op deze vraag is sinds lang bekend, deze achter- 

 uitgang berust op ontleding van de humus. ') Bij deze ontleding 

 ontwijkt de koolstof van de humus in hoofdzaak in den vorm van 

 koolzuur. Deze ontleding van de humus berust ten deele op de 

 werkzaamheid van verschillende organismen van plantaardigen en 

 dierlijken aard, ten deele op directe oxydatie onder inwerking van 

 de zuurstof van de lucht. 



Wij hebben dus physiologische ontleding die op de levens werk- 

 zaamheid der grondorganismen berust en daarnaast een chemische 

 oxvdatie die zonder medewerking van organismen plaats vindt. 



In het algemeen wordt in den bouwgrond alle organische stof 

 die voor physiologische ontleding vatbaar is, ook hieraan onder- 

 worpen, terwijl door chemische ontleding in hoofdzaak die stoffen 

 verdwijnen die door physiologisch ontledingsprocessen niet aange- 

 tast worden. 



Wij zullen eerst de physiologische ontleding wat nader be- 

 schouwen. 



Wanneer men een U buis met vochtige grond vult en hier 

 koolzuurvrije lucht doorstrijken laat, is het gemakkelijk aan te toonen 

 dat in den grond voortdurend koolzuur gevormd wordt. De gevonden 

 hoeveelheid koolzuur kan gemakkelijk door opvangen in getitreerde 

 oplossingen van calcium- of baryumhydroxyde of door wegen in 

 een natronkalkbuis qumtitatief worden bepaald. 



Dergelijke onderzoekingen zijn bet eerst door Pettenkofer ver- 

 richt, bij bepalingen van het koolzuurgehalte van water en lucht. 

 Üp de beteeken is van dergelijke onderzoekingen voor de land- 



*) Uitspoeling Tan de humus komt slechts in uitzonderingsgevallen Toor, en speelt ook 

 dan nog eeu zeer geringe rol in yergelijking tot de ontlediog. 



