B4 

 bouw werd (voor zoover mij bekend) het eerst gewezen door 



SCHULZE 1). 



Voortbouwende op de onderzoekingen van Pettenkofer zijn 

 door Ebermaier, Wollny en anderen, taüooze onderzoekingen over 

 het koülzuurgebalte van de grondlucht verricht. Op de resultaten 

 van deze onderzoekingen komen wij straks nog terug. 



Het bewijs dat deze koolzuurontwikkeling uit den bodem voor 

 een zeer aanzienlijk deel op de levenswerkzaamheid van lagere or- 

 ganismen berust, dus een physiologisch proces is, schijnt het eerste 

 door Wollny 2) gebracht te zijn. Hij toonde aan, dat wanneer men 

 tegelijk met de koolzuurvrije lucht chloroformdamp door den grond 

 heen strijken laat, de koolzuurontwikkeling sterk vermindert. 



In plaats van chloroform kan men ook andere gasvormige 

 antiseptica aanwenden en verkrijgt op die wijze steeds hetzelfde 

 resultaat. De koolzuurontwikkeling uit den grond vermindert zeer 

 sterk, houdt echter niet geheel op. 



Het is lomsch aan te nemen dat, voor zoover deze koolzuur- 

 ontwikkeling niet ophoudt tengevolge van de inwerking van chloro- 

 form of eenige andere voor alle organismen giftige stof, zij op 

 chemische oxydatie berust. Het blijkt echter onmiddellijk bij der- 

 gelijke proeven dat deze chemische oxydatie veel minder intensief 

 werkt dan de physiologische. 



De physiologische oxydatie berust in hoofdzaak op eene aan- 

 eenschakeling van ademhalingsprocessen van de verschillende grond- 

 organismen. 



De in den bouwgrond achterblijvende resten van de geteelde 

 cultuurgewassen worden namelijk bij voldoende toetreding van 

 zuurstof zeer spoedig door bacteriën en schimmels aangegrepen. 

 Wat bacteriën betreft, schijnen hier bij rijkelijke zuurstoftoetreding, 

 vooral de hooibacteriën en verwante soorten op te treden, van 

 schimmels kan men gewoonlijk verscheidene der gewoonste verte- 



1) ScHULZE Fkanz. Uaher quntititalive Bestimmung der Kohlensnüre zh ar/iicuIiiiycJieinlschen 

 Versitchs-wecken. Landwirthschat'tliche Versnchsstationen XII, 1869 „Oass diesen Bestimmungen 



zu Grunde liegende Princip ist das langst bekannte, von Pettenkofek zur Untersuchung von Lult 

 und Wasser in die Chemie eingefülirte: die zu bestimmende liohlensaüre auf titritte Losiingen von 

 Aelzkalk oder Daryt wirken zu lassen und den durch die Kohlensaüre nicht gebundenen Theil 

 dieser Basen mittelst titrirter Oxalsaürelösung voinmeirisch zu bestimmen. 



„Fernpr erinnern wir una liierbei an die so höchst wichiige agricultur chemische Auf- 

 gabe, welche die Bildung: von Kohlensaüre bei Verwesung- oder bei organischen Processen 

 betriiït. Mit sehr einfachen Mittein werden vergleicheude Beobaclitungen arzufüiircn sein, 

 betret'tend den Orund der Verweslichkeit der organischen Hubstanz in verschiedenen Erdenoder 

 bei ciner und derselben Erde je nach dem Grade der Befeuchtung, der Teniperatur, der 

 Bcini'schung fermentartig wiikender Substanzen u.s. w. 



2) Wollny. Untersuchnngen über den KohlciisaUrer/ehaU der Bodenhift. Landwirth- 

 sctaftliche Yersuchsstatinnen XXXV, 188Ü. 



