108 



in den regel voldoende door te spoelen met een hoeveelheid lucht 

 die omtreeks zes tot acht maal zoo groot is als het luchtvolume in 

 de flesch. 



Wil men de ontwikkeling van koolzuur bij afwezigheid van 

 zuurstof nagaan, dan is het natuurlijk zeer eenvoudig om in plaats 

 van de luchtperspirator een waterstoftoestel met het apparaat te 

 verbinden. 



Het is in dit geval rationeel om de ontwikkelde waterstof die, 

 vooral wanneer men ijzer gebruikt, (kleine draadnagels zijn een 

 zeer geschikt materiaal wanneer men groote hoeveelheden waterstot 

 maken moet) sterk verontreinigd is met allerlei onaangenaam 

 riekende verbindingen, eerst een sublimaat waschtlesch te laten 

 passeeren. Men gebruikt hiervoor een oplossing van sublimaat in 

 water, om het sublimaat gemakkelijker te doen oplossen voegt men 

 er wat keukenzout aan toe. 



De waterstof moet natuurlijk ook koolzuur vrij gemaakt wor- 

 den en dus een natronkalkbuis passeeren. 



Bij het wegen van de natronkalkbuis (met de bijbehoorende 

 veihgheidsbuis) waarin het koolzuur opgevangen wordt, moet men 

 in dit geval bedacht zijn op de gewichtsvermindering die een 

 gevolg is van het verdringen van de lucht uit deze buizen door 

 waterstof. 



1 cc. lucht weegt omstreeks l/t m Gr., 1 cc. waterstof nog 

 niet 0,1 m.Gr., voor iedere cc. lucht die verdrongen wordt, neemt 

 dus het gewicht van de natronkalkbuis met ruim 1,3 m.Gr. 

 af. Bij de volumina die hier in aanmerking komen (voor een 

 natronkalkbuis met bijbehoorende chloorcaliumbuis in gevulde 

 toestand allicht om en lij de SO cc. lucht) is hier dus kwestie 

 van ge\^ichtsverminderingen die 100 m.Gr. en meer kunnen 

 bedragen. 



Bij zeer nauwkeurige bepalingen is het dan ook noodig, met 

 het oog op het snelle dilTundeeren van de waterstof, de buisjes voor 

 de weging te sluiten, komt het niet op zeer groote nauwkeurigheid 

 aan en loopt het wegen spoedig af, dan behoeft men van deze 

 voorzorgsmaatregel geen gebruik te maken. 



B, Wanneer men behalve het koolzuur ook de verbrandbare gassen 

 die zich in den grond ontwikkelen bepalen v^il, is de eenvoudigste 

 wijze deze gassen te verbranden en als koolzuur en water te 

 wegen . 



Men leidt dus het gedroogde gasmengsel eerst door een na- 



