HOOFDSTUK VI. 

 De rol Tan de hniiius iu het rationeele landbouwbedrijf. 



(Met drie platen met graphische voorstellingen.) 



Terwijl, zooals Sxyder i) het uitdrukt, de opvatting der landbouw- 

 thöoretici omtrent de invloed van de humus op de vruchtbaarbeid 

 als een slinger heen en weer schommelde, waren de practici het 

 er steels over eens dat de humus in den re^'el zeer grooten invloed 

 op de vruchtbaarheid van den grond uitoafende. 



Terwijl in de periode van 1860 — 1890 vrij algemeen onder de 

 theoretische landbouwkundigen de opvatting heerschte, dat kunst- 

 raeststolTen, mits rationeel toegepast, zeer wel ia staat warea de 

 natuurlijke meststolTen, stalmest, compost en groene bemesting, te 

 vervangen, heelt de lanibouwersstand in Europa zich hiervan toch 

 nooit laten overtuigen. Over het algemeen aenomen heeft de Euro- 

 peesche landbouwer steeds het standpunt ingenomen dat in den 

 regel voor het onderhoud van de vruchtbaarheid van den grond 

 humustoevoer een noodzakelijk vereischte is. 



Zeer duidelijk weerspiegelt zich deze opvatting in de pacht- 

 contracten. Men kan het als een uitzondering beschouwen dat er in 

 Nederland een bouwboerderij (veeboerderij en met uitsluitend weide- 

 land maken op deze regel een uitzondering, omdat hier de zorg voor 

 de instandhouding van het humusgehalte cnnoodig wordt), verhuurd 

 wordt zonder dat er in het pachtcontract een bepaling voorkomt 

 omtrent de verplichting tot het houden van een zekere veestapel 

 en tot het bewaren en ten gerieve van het bouwland toepassen 

 van de van deze veestapel afkomstige stalmest. 



Waar een dergelijke bepaliog ontbreekt, vindt men toch ge- 

 woonlijk voorschriften omtrent de teelt van bepaalde gewassen, 

 waarvan het bekend is dat zij een gunstige invloed op de struc- 



1) SsTDFK. Yearbooi; U. S. Departnienl of AgricuUiire 1S93 . Opinion as to the fertüi- 

 sing valiie of humus bas 3wuiig, pendulum like irom one extreme to anoher. The akhemisls 

 taught that the spirits left ihe decaying animal aod vegttable matters and entered plaots. 

 Bv many of the earlier cbemists, humus was coosidered as supplying the larger part of the 

 materials recessary for the develof ment of the erop, but when the eombined labors of 

 DE SausScre, Boüssisoault, Dcmas and LrFBia demonstrated that the air supplied plantsmo^t 

 of iheir fcod, pariicula'Iy that part whieh was supposed to come from humus, scientists as a rule, 

 assigned a Iüw value to humus. 



From the very earliest times, however, farmers have aêsigoed a very high value to humus 

 as a factor of soilfertility". 



